Ukrayna'daki savaşın ardından, üye ülkelere yönelik hibrit tehditlerin yanı sıra Orta Doğu'daki jeopolitik yeniden düzenlemelerin ardından dün açıklanan Genişleme Raporu vesilesiyle katılım ülkelerine yönelik bir adım daha attı. Raporun satırları arasında, Brüksel'den bir talep, aday ülkelerin yanı sıra AB ile güçlü ilişkileri olan ülkelerin, Komisyonun Yunanistan meseleleriyle tam uyum içinde olduğu bir dönemde, demokratik idealler, uluslararası hukuk ve dış politikasıyla tam uyum sağlamasıdır; bu, Yunanistan Dışişleri Bakanı'nın, AB temsilcisi Stavros Lambrinidis'in huzurunda yasadışı Türk-Libya mutabakatına ilişkin açıklaması vesilesiyle yaptığı açıklamada da görüldü. Komisyon'un, Sayın Lambrinidis aracılığıyla, Yunanistan'ın tutumunu tam olarak desteklediğini belirtmek gerekir ki, İlerleme Raporu'nda da ifade edilen ve yasa dışı mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğinin altını çizen görüş, bu görüşle tutarlı değildir.
üçüncü ülkeler açısından hukuki sonuç doğuramaz. Rapor özellikle, Türkiye'nin demokratik bir gerileme durumu olduğu bir ortamda, aday ülkelerin ilerleme derecesine dikkat çekiyor. Euronews'e göre Türkiye'nin dış politikasının AB idealleriyle uyumu "çok düşük" olarak nitelendirilirken, Avrupalı bir yetkili "AB'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarının atlatılması önemini koruyor. Türkiye bir miktar ilerleme kaydetti ancak daha fazla ilerleme kaydetmesi gerekiyor" dedi. AB ile Türkiye arasındaki ilişkinin geliştirilmesindeki temel dikenler arasında elbette Ankara'nın Kuzey Kıbrıs'ın hukuka aykırı işgaline ve öncelikle Yunan adaları üzerindeki uçuşlara karşı tutumu, ulusal hava sahası ve karasuları ihlalleri, Ege ve Doğu Akdeniz'deki Türk anlaşmazlıkları ve Türkiye'nin Ege ve Doğu Akdeniz'deki anlaşmazlıkları yer alıyor.
Ayrıca raporda, 2023'ten bu yana Türk-Yunan ilişkilerinde genel bir iyileşme yaşanırken ve Doğu Akdeniz'de izinsiz hiçbir Türk sondajı yapılmamışken, Ege'deki tablonun karmaşık olmaya devam ettiği belirtilirken, Yunan karasularının Ege'de 12 deniz miline uzatılması durumunda TBMM'nin 1995'ten bu yana ilan ettiği savaş sebebine özellikle atıf yapılıyor. Komisyon, bu olasılığın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin (UNCLOS) 3. Maddesi tarafından sağlandığını hatırlatarak, Türk savaş nedeninin ikili ilişkilere yük olmaya devam ettiğini kaydetti.
Türkiye'nin Yunan adalarının silahsızlandırılmasına ilişkin iddiaları, Ankara tarafından yayınlanan genel seyrüsefer tebliğleri ve işaret edildiği gibi dolaylı olarak Yunanistan'ın egemenliğine, egemenlik haklarına ve yargı yetkisine yönelik itirazlar Rapor'da da yer alıyor. "Mavi Vatan" teorisinin Türkçe ders kitaplarında yer alması da endişe kaynağıdır. Avrupa'nın Büyük Deniz Bağlantısı'na (GSI) yani kabloya katılımı ve finansmanı göz önüne alındığında Brüksel, Türkiye'nin projenin uygulanmasına yönelik araştırma faaliyetlerini engellemeye devam ettiğini ve konuyu bölgedeki enerji işbirliğini etkilemeye devam eden sorunların daha geniş bağlamına yerleştirdiğini belirtiyor. Son olarak raporda, Patriot dizisinin bir Yunan adasına nakledilmesine ilişkin Türkiye'nin tepkisine de değiniliyor.