MOGADİŞU: Türkiye, Somali'yi dışarıdaki en önemli karargahlarından biri haline getirmek için büyük meblağlar akıttı, ancak ülkenin şiddet içeren siyasi kavgalarının içine çekilerek inşa ettiği iyi niyeti tehlikeye atıyor.
Türk F-16'ları, güney Somali'deki Baidoa kenti çevresinde Pazartesi günü füze ateşleyerek federal birliklerin, görevden alınan bir valiye sadık güçlerin saldırısını püskürtmesine yardım etti.
Türkiye ayrıca, güneydeki Doolow kasabasında 3 Eylül'de muhalefet lideri General Mahad Abdirahman'ın yaralandığı hava saldırısıyla suçlandı; ancak hükümet, genelkurmay başkanının “ev içinde hazırlanan” patlayıcılar nedeniyle yaralandığını iddia etti.
Bu olay, bölgede nadir görülen Türkiye karşıtı protestoları tetikledi; bazı göstericiler Türk bayrağını yaktı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın posterlerine zarar verdi.
Yakındaki Afmadow'da kalabalığa hitap eden bölge komiseri Omar Abdullahi, “Türkiye Somali'yi işgal eden ve Somali halkını öldüren yeni bir sömürgeci güçtür” dedi.
“Bugünden itibaren Türkiye ile savaşta değil miyiz?”
Birçok Batılı ülke sürekli çatışma içindeki bir ülkeyi finanse etmekten yorulurken, Türkiye Somali'de en büyük denizaşırı askeri üssünü kurdu.
Ayrıca Somali kıyılarında uydu teknolojileri ve fırlatmalara adanmış bir uzay üssü inşa ediyor ve petrol arama faaliyetleri yürütüyor.
Türkler Somalili askerleri eğitti, kuraklık, sel ve kıtlık dönemlerinde yardım sağladı ve başkent Mogadişu'yu yeni yollar ve güneş enerjili sokak lambalarıyla dönüştürmeye yardımcı olurken, Türk şirketleri kentin havalimanı ve deniz limanını işletiyor.
Mogadişu'daki diplomatlar şaka yollu üç Türk F-16'sının çıkardığı kükremeden uyandıklarından şikayet ediyorlar.
Özellikle Washington'un, ülkenin büyük bölümünü kontrol eden El Kaide bağlantılı El-Şebab isyancı grubuyla mücadele için gereken hayati yardımı kesmesiyle birlikte birçok Somalili minnettardır.
Ancak muhalefet partileri; aslen El-Şebab ile savaşmak için tasarlanan Türk askeri eğitiminin, araçlarının ve dronelarının, Haziran ayındaki Mogadişu'daki siyasi çatışmalar da dahil olmak üzere kendilerine ve milislerine karşı kullanıldığını söylüyor.
Somali, Devlet Başkanı Hassan Sheikh Mohamud'un görev süresini bir yıl uzatmayı da içeren popüler olmayan reformları zorla hayata geçirmesinin ardından derin bir siyasi kriz içinde ve muhalefet, taraf tutmama konusunda uyarıda bulunmak üzere Türk diplomatlarla bir araya geldi.
'Mükemmel işbirliği'
Türk inşaat çalışmaları her şeye rağmen hızla ilerliyor.
İsminin açıklanmaması şartıyla konuşan yerel bir yetkiliye göre, Mogadişu'nun yaklaşık 70 kilometre (40 mil) kuzeyindeki Warsheikh'te yer alan uzay üssünün ilk aşamasının yakında tamamlanması bekleniyor.
Türkiye Somali'de uzun vadeli bulunuyor ve çıkarları mevcut hükümetin çok ötesine uzanıyor.
Somali dosyası üzerinde çalışan üst düzey bir Türk yetkili, “Art arda gelen başkanlar ve politikacılar göreve geldi ve bu ardışık liderlerle mükemmel bir işbirliği içinde çalıştık” dedi.
Yetkili, “Somali'deki tüm siyasi aktörler, Türkiye'nin desteğinin belirli bir siyasi çizgiyi değil, Somali halkını ve Somali'yi hedeflediğini biliyor” diye ekledi.
Bu durum Mogadişu merkezli bir Batılı diplomat tarafından da desteklendi.
Mogadişu merkezli Batılı diplomat AFP'ye yaptığı açıklamada, “Türkiye son derece sofistike bir aktördür ve bu çıkarları en iyi kim güvence altına alıyorsa onu destekleyecektir” dedi.
Somali hükümeti, muhalefetin Türkiye ile olan ilişkiyi karalamak için “dezenformasyon” kullandığını belirtiyor.
Ortaklığı anmak üzere 9 Eylül'de düzenlenen bir etkinlikte konuşan meclis başkanı Abdulkadir Mohamed Nur, “Türk bayrağının Somali topraklarında yakıldığını görmek utanç vericiydi” dedi.
Somalili milletvekili Amina Mohamed Mursal ise AFP'ye yaptığı açıklamada Türklerin “kardeşimiz” olduğunu belirtti.