Avrupa Komisyonu, Ege ve Doğu Akdeniz'deki eylemleri nedeniyle Türkiye'ye bir dizi uyarıda bulunarak endişeleri artırdı. Yunanistan-Kıbrıs elektrik ara bağlantısına, Türkiye-Libya denizcilik anlaşmasına müdahalesi ve Yunanistan'a karşı uzun süredir devam eden savaş tehdidi hakkında. Komisyon, 4 Kasım Çarşamba günü yayınlanan son genişleme raporunda, Yunanistan-Türkiye ilişkilerinde 2023'ten bu yana genel bir iyileşme olduğunu kabul ediyor, ancak yenilenen askeri faaliyetlerin, çözülmemiş deniz anlaşmazlıklarının ve AB üye devletlerinin egemenliğine yönelik zorlukların bölgesel istikrarı baltalamaya devam ettiği konusunda uyarıyor. Brüksel, Ankara'yı uluslararası hukuka saygı göstermeye, tehdit ve provokasyonlardan kaçınmaya ve gerekirse Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı da dahil olmak üzere anlaşmazlıkları barışçıl bir şekilde çözme konusunda açık bir kararlılık sergilemeye çağırıyor.
Raporda, Atina ile Ankara arasındaki diplomatik temasların devam ettiği ve rapor döneminde Doğu Akdeniz'de Türklerin izinsiz hiçbir sondaj faaliyeti gerçekleştirmediği kabul ediliyor. Ancak Komisyon, başta Türk askeri uçaklarının Yunan adaları üzerindeki uçuşlarının yeniden başlaması ve Yunan ulusal hava sahası ve karasularının ihlallerinde önemli bir artış olmak üzere birçok alanda bir bozulma tespit ediyor. Bildirilen uçuşların bir kısmı meskun adalarla ilgili olup, olaylar Eylül 2026 gibi yakın bir tarihte kaydedilmiştir. Türkiye'nin uzun süredir devam eden casus belli beyanına, yani Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 1995 yılında kabul edilen ve Yunanistan'ın karasularını Ege'de 12 deniz miline kadar genişletmesi halinde savaş tehdidinde bulunan beyanına özellikle dikkat edilmektedir.
Komisyon, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin (UNCLOS) 3. Maddesinin karasularının 12 deniz miline kadar uzandığını öngördüğünü ve Ankara'nın devam eden tehdidini ikili ilişkilerin geliştirilmesinin önünde bir engel olarak tanımladığını hatırlatır. Raporda ayrıca Türkiye'nin Yunan adalarının askerden arındırılması yönündeki talepleri, deniz seyrüsefer bildirimleri ve Yunanistan'ın egemenliğine, egemenlik haklarına ve yargı yetkisine yönelik daha geniş meydan okumaları da ele alınıyor. TürkMavi Vatan doktrininin okul ders kitaplarında yer alması da benzer şekilde endişe kaynağı olarak vurgulanıyor. Komisyon, Akdeniz'deki deniz yetki alanlarını tanımlayan 2019 Türkiye-Libya mutabakatına karşı olduğunu yineler. Anlaşma, statüsü konusunda yıllardır süren belirsizliğin ardından Ekim 2026'da Bingazi merkezli Libya Temsilciler Meclisi tarafından onaylandı.
Brüksel, memorandumun üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini, deniz hukukuna aykırı olduğunu ve diğer devletler açısından hukuki sonuç doğuramayacağını savunuyor. Anlaşmanın Yunanistan, Türkiye ve Libya arasında önemli bir gerilim kaynağı olmaya devam etmesiyle birlikte, Libya'daki son gelişmelere rağmen AB'nin tutumu değişmedi. Yunanistan ile Kıbrıs arasında planlanan deniz altı elektrik bağlantısı olan Büyük Deniz Bağlantısı (GSI), bir diğer önemli çekişme noktasıdır. Komisyon, Türkiye'nin, AB Ortak Çıkar Projesi olarak tanımlanan projeyle ilgili araştırma faaliyetlerini engellemeye devam ettiğini bildirmektedir. Müdahale, Doğu Akdeniz'deki enerji işbirliğini ve denizcilik faaliyetlerini etkileyen daha geniş bir anlaşmazlık modelinin parçası olarak sunuluyor. Raporda ayrıca Türkiye'nin Yunanistan'ın konuşlandırılmasına itirazlarına da değiniliyor.