28 Ekim 2026'da Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Rusya-Afrika Zirvesi oturum aralarında Moskova'dan Etiyopya'nın 12 Su-35 savaş uçağı aldığını ve ardından S-400 hava savunma sisteminin dört pilini teslim alacağını duyurdu. Teslimatları başlangıçta kararlaştırılan programın tam bir yıl öncesinde hızlandırdığı için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e teşekkür etti ve gelişmeyi Etiyopya'nın "önleyici caydırıcılık" kapasitesinin güçlendirilmesinde bir kilometre taşı olarak nitelendirdi.
Ancak olgusal kesinlik önemli bir ayrım gerektirir. Rusya'nın devlet silah ihracatçısı Rosoboronexport, Reuters'e o gün gelen ilk teslimatın yalnızca iki uçaktan oluştuğunu doğruladı. Ne anlaşmanın mali değeri, ne kalan savaş uçaklarının tam teslimat programı, ne de S-400 sistemlerinin öngörülen teslim tarihleri veya konuşlanma yerleri kamuya açıklanmadı. Bu nedenle duyuru, önemli bir silah anlaşmasının ve teslimatların başlayacağının sinyalini veriyor ancak bu, tüm ayrıntıların henüz bilindiği anlamına gelmiyor.
Anlaşma jeopolitik bir boşlukta ortaya çıkmadı. Etiyopya, Tigray'de yenilenen çatışmalarla, Amhara'daki isyanla ve Eritre ile artan gerilimlerle boğuşuyor. Bu çerçevede hava kuvvetlerini ve hava savunma yeteneklerini modernize etmek Addis Ababa açısından mantıklı bir hareket. Bu arada Rusya için anlaşma, Moskova'nın artan Batı yaptırımlarına rağmen Afrika silah pazarındaki payını korumaya çalıştığı bir dönemde hem mali getiriler hem de Afrika Boynuzu'ndaki stratejik nüfuzunu genişletme fırsatı sunuyor. Mısır'ın endişeleri tam da bu noktada ortaya çıkıyor.
2018 yılında Kahire, yaklaşık 2 milyar dolar değerinde olduğu tahmin edilen ve 20'den fazla uçağı kapsayan bir anlaşmayla Rus Su-35 savaş uçaklarının satın alınmasına yönelik bir anlaşma imzaladı. Ancak anlaşma, Amerika'nın Düşmanlarıyla Yaptırımlarla Mücadele Yasası (CAATSA) uyarınca Washington'un açık uyarılarıyla karşılaştı. ABD, satın almaya devam etmenin Mısır'ı, F-16 filosu, eğitim programları ve yedek parçalara erişim de dahil olmak üzere Washington ile kapsamlı askeri işbirliğini zayıflatabilecek yaptırımlara maruz bırakabileceği konusunda uyardı. Sonuçta Mısır anlaşması suya düştü ve uçak hiçbir zaman Mısır Hava Kuvvetleri'nde hizmete girmedi. Bugün Etiyopya, S-400 sistemini edinme planlarının yanı sıra aynı savaş uçağını da satın alıyor; en azından şu ana kadar, Amerikan baskısını veya yaptırım duyurusunu kamuya açık şekilde göstermeden.
Bu tutarsızlık meşru ve açık bir soruyu gündeme getiriyor: Neden Mısır, Su-35 alımını engellemek için yoğun bir Amerikan baskısıyla karşı karşıya kalırken, Etiyopya bugüne kadar benzer bir baskıyla karşılaşmadı? Cevap basit olmaktan çok uzak. CAATSA otomatik olarak çalışmaz. Aksine, ABD yönetimine, Rusya'nın savunma sektörüyle yapılan belirli bir işlemin yaptırımları gerektiren "önemli bir işlem" teşkil edip etmediğine karar verme konusunda önemli ölçüde takdir yetkisi veriyor. Mısır'ın askeri yapısı tarihsel olarak ağırlıklı olarak Amerikan yapımı sistemlere dayanıyordu; bu da yaptırımların geniş bir askeri işbirliği ve yardım ağını etkilemiş olabileceği anlamına geliyor. Etiyopya'nın ise tam tersine ABD ile daha az entegre bir askeri ilişkisi var ve Amerikan askeri teçhizatına daha az bağımlı. Sonuç olarak, Addis Ababa'ya baskı uygulamanın potansiyel maliyeti, bu bağlantılı baskılardan oldukça farklıdır.