Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump yönetimi, İran ordusuyla bağlantılı oldukları iddiasıyla küresel çapta 10 kişi ve şirketi yaptırım listesine dahil etti.
Salı günü yapılan bir açıklamada ABD Hazine Bakanlığı; Çin, Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan merkezli temsilci ve teknoloji firmalarını İran ordusu için silah ve parça tedarik etmekle suçladı. Yaptırım uygulanan kuruluşlardan üçü İran'da bulunuyordu.
ABD Hazine Bakanlığı, "Bugünkü hamle, İran rejiminin silah programlarını yeniden oluşturma kapasitesini daha da zayıflatmakta ve Tahran'ın askeri tedarik çabalarına destek vermeyi seçenlerin maliyetini artırmaktadır" dedi.
Yaptırımlar, İran'ın küresel pazarlara erişimini daha da kısıtlamayı amaçlayan Hazine Bakanlığı girişimi "Ekonomik Dışlanma Operasyonu" kapsamında gerçekleştirildi.
İran, iki müttefik ülkenin Tahran yönetimini ve ordusunu hedef alan bir dizi ölümcül saldırı başlatmasının ardından 28 Şubat'tan bu yana ABD ve İsrail ile savaş halinde bulunuyor.
Ancak eleştirmenler, her iki tarafın da zafer iddialarına rağmen savaşın ne zaman biteceğine dair öngörülebilir bir sonunun olmadığını savunuyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Tahran'ı savaşı bitirecek bir anlaşmayı kabul etmeye zorlamayı amaçlayan "Ekonomik Dışlanma Operasyonu"nu ağustos ayında duyurmuştu.
Trump, operasyonun "misli görülmemiş ölçekte bir ekonomik savaş ve tecrit" getireceğini iddia etmiş ve İran ile ticaret yapan her ülkenin "büyük" sonuçlarla karşılaşacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.
Kampanyanın ilk yaptırım dalgasının bir parçası olarak Çin merkezli firmalar ve iş insanları hedef alınmıştı.
Ancak Çin, İran'ın en büyük ticaret ortaklarından biri olmaya devam ediyor ve Trump yönetimi, Pekin'in İran ekonomisine katılımıyla ne kadar sert bir şekilde yüzleşeceği konusunda incelemelerle karşı karşıya kaldı.
O dönemde Bessent, belirli yaptırımların ertelenmesi kararını şu sözlerle savunmuştu: "Herkese kötü davranışı düzeltme fırsatı veriyoruz. Küresel finans sistemini neden patlatmak isteyeyim ki?"
Trump geçtiğimiz günlerde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'i on yıldan uzun bir süredir Beyaz Saray'a yaptığı ilk resmi ziyarette ağırlamış ve bu görüşmenin ardından iki ülke arasındaki ticaret görüşmelerinde kaydedilen ilerlemeyi övmüştü.
İlişkilerin ısınmasına rağmen salı günü yapılan açıklamada, aralarında bazı Çinli firmaların da bulunduğu çok sayıda şirket yaptırıma uğradı.
Bunlar arasında Hong Kong merkezli EC Mojo Technology Co Ltd şirketi ve temsilcilerinden biri olan Li Fen de yer alıyordu.
Hazine Bakanlığı, EC Mojo'nun İran ordusuna "elektronik bileşenler sağladığını", Li'nin ise "yaptırımları ve ihracat kontrollerini delmeye çalıştığını" öne sürdü.
Listeye dahil edilen bir diğer firma ise Suudi Arabistan merkezli Cavalier Dynamics for Technologies Company oldu. ABD Hazine Bakanlığı, yaptığı açıklamada, bu adımı "Suudi hükümet ortaklarıyla koordinasyon içinde" attığını belirtti.
Salı günkü yaptırımlara dahil edilen tüm kişi ve kurumların, "İran silahlı kuvvetleri için silah araştırma, üretim ve tedarikinden sorumlu kurum olan İran Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanlığı (MODAFL) için silah ve silah bileşenleri tedarik etmekle" suçlandığı bildirildi.
Ekonomik Dışlanma Operasyonu kapsamında, İran'ın doğrudan ordusuyla bağlantılı olmayan ekonomik sektörleri de yaptırıma tabi tutuldu.
Sivil havacılık sektörüne yönelik son yaptırımlar, bazı İranlı havayolu şirketleri ile uluslararası taşıyıcıların İran'a ve İran'dan uçuşları aniden iptal etmesinin ardından bazı yolcuların mahsur kalmasına yol açtı.
Ancak uzmanlar, artırılan yaptırım kampanyasının nihai olarak ne kadar etkili olabileceğini sorguluyor. İran yıllardır ağır ABD yaptırımlarıyla karşı karşıya kalırken, salı günü ülkenin para birimi değer kaybetti.