Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Haiti'de çetelerden ve diğer suç örgütlerinden kaynaklanan tırmanan şiddetle mücadele etmek üzere konuşlandırılan uluslararası güvenlik görev gücünün görev süresinin uzatılması yönünde oy kullandı.
Konsey, salı günü yaptığı oylamada Çete Baskı Gücü'nün (GSF) görev süresini 31 Mart 2027'ye kadar uzattı.
Çin, Rusya ve Pakistan, önlemin etkinliğine ilişkin endişelerini dile getirerek oylamada çekimser kaldı. Başkent Port-au-Prince'in büyük bir kısmı organize suç ağlarının kontrolü altında bulunurken, Haiti'deki çete şiddeti inatçı bir şekilde yüksek kalmaya devam ediyor.
Bununla birlikte görev gücünün savunucuları, genişletilmiş yetkilere dikkat çekti. Önceki çaba öncelikle Haiti polisini desteklemeye odaklanırken, GSF Haiti ordusuyla koordinasyon kurabilme veya bağımsız hareket edebilme yetkisine sahip bulunuyor.
Tasarının ortak sunucularından biri olan ABD'nin BM Büyükelçisi Mike Waltz, "Geçtiğimiz onlarca yılda Haiti'ye yedi misyon adandı ve bunların başarısı açıkçası sınırlı kaldı" dedi. Waltz, "Gerçekten farklı bir şey yapmaya çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.
Waltz, halihazırda yaklaşık 1.500 GSF askerinin Haiti'de görev yaptığını, geri kalan 4.000 askerin ise önümüzdeki aylarda varmasının beklendiğini belirtti.
Ancak GSF, geçmişteki benzer çabaları sekteye uğratan personel açığı ve finansman konusundaki soru işaretleri gibi engellerle başa çıkmakta zorlanıyor.
Eleştirmenler ayrıca, yabancı müdahalelerin Haiti'de geçmişte yol açtığı hak ihlalleri tarihi göz önüne alındığında, uluslararası müdahaleye ilişkin çekincelerini dile getirdiler.
Mevcut görev gücü, hedeflenen büyüklüğünün yaklaşık yüzde 30'u kapasiteyle faaliyet gösteriyor. Bu adım, Haiti Ulusal Polisini desteklemek üzere yetkilendirilen ve Kenya liderliğindeki Çok Uluslu Güvenlik Destek Misyonu'nun ardından geldi.
Personel ve finansman yetersizliklerinin ardından misyon nisan ayında sona ermiş, kaynaklar GSF'ye devredilmişti.
Haiti hükümeti uluslararası toplumdan ilk kez 2022'de güvenlik güçleri göndermesini talep etmiş ve ülkenin ülke çapında seçimler yapabilmesi için daha fazla yardıma ihtiyaç olduğu konusunda ısrar etmişti.
Son demokratik yollardan seçilen senatörlerin görev sürelerinin 2023'te sona ermesinden bu yana Haiti'de neredeyse on yıldır ulusal seçim yapılmıyor.
2024 yılında geçici bir başkanlık konseyi kurulmuş ancak bu konseyin görev süresi de seçimler yapılamadan sona ermişti. Ulusal seçimler defalarca ertelenirken, bir sonraki tur geçici olarak aralık ayına planlandı.
Suç grupları, 2021 yılında Devlet Başkanı Jovenel Moise'in öldürülmesinin ardından ülkede yarattığı liderlik boşluğu nedeniyle Haiti'de daha da güçlendi.
Uzmanlar, çetelerin hükümetteki istikrarsızlık ve meşruiyet krizinden faydalanarak ülke genelindeki nüfuzlarını genişlettiğini belirtiyor.
Bu büyüme aynı zamanda bir şiddet dalgasını tetiklemiş, 1,5 milyondan fazla insanın evlerinden olmasına yol açmıştır. Sadece nisan ve haziran ayları arasında BM, çete şiddetiyle bağlantılı 1.408 cinayet ve 650'den fazla yaralanma vakası belgelemiştir.
Salı günkü oylama, suç gruplarının Artibonite bölgesinde en az 11 kişiyi öldürmesi, evleri ve binaları ateşe vermesinden bir gün sonra gerçekleşti. Bir belediye başkanı bu saldırının, GSF güçleri tarafından üç çete üyesinin öldürülmesine misilleme olarak gerçekleştirildiğini belirtti.