“Kalıpları kıracağım ve siyasetçilerin kaçındığı o gerçekçi söylemi başlatacağım” diye söz verdi Andy Burnham, bu salı günü Liverpool'da düzenlenen partinin yıllık kongresinde toplanan İşçi Partililere. Bu çıkış, siyasi sezonun başlangıcını işaret eden bir etkinlikte lider olarak ilk konuşmasıydı. Güçlü iletişim yeteneklerine sahip olan ve halkın sesini duyurmakla övünen bir figür için beklentiler oldukça yüksekti. Bu yüzden ele aldığı ilk konut krizi oldu. “Bu, son 40 yılın hatalı düşünce yapısıyla ilk kopuşumuz olacak. Konut piyasasına artık kazananlar ve kaybedenlerin oynadığı bir oyun olarak değil, herkesin iyi bir yaşama sahip olması için ihtiyaç duyduğu temel bir kamu malı olarak bakacağız” diye duyurdu.
Burnham, müttefiklerinin de belirttiği gibi dürüstlükle, kişisel deneyimi siyasi bir kategori haline getirme konusunda iletişimin o pek alışılagelmiş yöntemini doğal bir şekilde kullanıyor. Liverpool'un 30 kilometre doğusunda anne ve babası tarafından büyütüldüğü evi hatırlatarak, tüm vatandaşların konut hakkını savundu. “İyi bir evle her şey mümkündür. Olmadığında ise hiçbir şey mümkün görünmüyor. Çocuklar hayatlarına iyi bir başlangıç yapamıyor, aileler ne fiziksel ne de zihinsel sağlığın tadını çıkarabiliyor” diye açıkladı. “Bugün yaklaşık bir milyon insan sosyal konut almak için bekleme listesinde. Bu rakam, Margaret Thatcher'ın seksenli yıllardaki ‘satın alma hakkı’ uygulamasıyla kaybedilenlerin sayısıyla tam olarak aynı.” Burnham, tarihi muhafazakar başbakanın, kamu konutları kiracılarının uygun fiyatlarla ev sahibi olmalarını sağlamak amacıyla başlattığı programa atıfta bulunuyordu (teoriye göre bu sayede, ellerinde koruyacakları bir mülk olduğu için aynı zamanda muhafazakar seçmene dönüşeceklerdi).
“Sanayisizleşme, kuralsızlaştırma, özelleştirme, kemer sıkma, Brexit… Tüm bunlar bize ne verdi? Kamu yararının değil, özel çıkarların kontrol ettiği, gücün çok az elinleş olduğu ve birçok bölgenin kaderine terk edildiği bir ülke” diye haykırdı Burnham; son yıllardaki neoliberal Birleşik Krallık anlayışına kökten meydan okuyan bu konuşmasıyla İşçi Partili seçmenleri coşturdu. Başbakan, kullanılmayan arazilerde iddialı bir sosyal konut inşaatı programı duyurdu. Tam bir milyon konut. Ancak bunun da ötesine geçti. Sosyal konut kiracılarının hâlâ yürürlükte olan satın alma hakkını reformdan geçireceğini duyurdu: Mevcut kiracıların haklarının saklı tutulacağını, ancak yenilerin elinden alınacağını belirterek, gelecekte inşa edilecek kamu konutlarının “yeni nesillerin kullanımında kalmasını ve böylece ortak iyiliğimizi yeniden inşa etmesini” amaçladıklarını söyledi.
Burnham, yerel makamlara, uzun süredir boş duran evleri ya da sosyal yardım alıp kiraladıkları evleri yeniden yatırıma dönüştürmeyen “uzaktaki ev sahipleri” tarafından berbat sağlık koşullarında kiraya verilen mülkleri kamu konut arzına dahil edebilmeleri için yeni yetkiler verileceğini duyurdu. Önceden uyarılar yapılacağını, ancak bunların göz ardı edilmesi durumunda hükümetin kamulaştırmayı mümkün kılacak yasalar çıkaracağını belirtti. Son olarak Başbakan, “anne-baba bankası” imkânı olmayan ve ilk kez ev sahibi olmak isteyen gençlerin ipotek alabilmesi ve konuta erişebilmesi için talep edilen peşinat miktarının düşürüleceğini açıkladı.