Dünya modern tarihin en değişken dönemlerinden birinden geçiyor. Bugün Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana herhangi bir zamanda olduğundan daha istikrarsız. Uluslararası sistem, artan büyük güç gerilimleriyle parçalanıyor. Kuralları ne olursa olsun eski düzen ortadan kalktı. Güç değişimleri uluslararası manzarayı yeniden şekillendirmeye devam ediyor ve çok kutuplu bir dönemin başlangıcına işaret ediyor. Büyük ve bölgesel güçlerin uluslararası hukuk ve normları hiçe sayması, ülkeleri büyük bir belirsizliğin olduğu bir dönemde kuralsız bir arazide ilerlemek zorunda bırakıyor. Sert güç geri dönüş yaptı. Güçlü ülkeler ve bölgesel güçler, diğer devletleri kendi istekleri doğrultusunda yönlendirmeye çalışmak için askeri güç veya diğer zorlayıcı araçları kullanıyor. Tehdit veya güç kullanımı, son çare değil, ilk başvurulacak seçenek ve başkalarına üstünlük sağlamanın bir yolu haline geldi. Bu eylemler uluslararası hukuka ve küresel normlara meydan okuyor ancak cezasız kalmaya devam ediyor. Diplomasi ancak füzeler ateşlendikten sonra gerçekleşir.
Çatışmalar dünya çapında hızla artıyor; ABD-İsrail ile İran arasında ve Ukrayna ile Rusya arasında iki büyük savaşın yanı sıra İsrail'in Gazze'deki soykırım savaşı ve komşularına karşı askeri eylemleri. Bugün rekor sayıda çatışma yaşanıyor. İsveçli bir üniversite tarafından yapılan bir araştırma, 2025'te İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana devletler arasındaki en yüksek sayıda çatışmayı saydı. Geçen yılın verilerine göre 65 aktif çatışma var. Küresel bir yangın riski de artıyor. Bu durum dünyayı üçüncü dünya savaşının eşiğine getirebilir mi?
Yeni bir kitap, sıklıkla sorulan bu soruyu yanıtlamayı amaçlıyor. Seçkin İngiliz köşe yazarı Gideon Rachman'ın yazdığı Savaş Sizi İlgilendiriyor: Uluslararası Düzenin Çöküşü ve Üçüncü Dünya Savaşı Tehdidi, özellikle günümüzle alakalı bir konu hakkında aydınlatıcı bir kitap. Kitabın başlığını Troçki'den alıyor: "Siz savaşla ilgilenmiyor olabilirsiniz ama savaş sizinle ilgileniyor" - bu, ister istesin ister düşünsün, savaş gelecektir anlamına geliyor. Rachman, çatışmalardaki artışın ve uluslararası düzenin çöküşünün üç temel nedenini belirliyor. Birincisi, ABD egemenliğine meydan okuyan değişen küresel güç dengesidir. İkincisi, savaşı kendi amaçlarına ulaşmak için gerekli ve meşru bir araç olarak gören, onun "güçlü liderler" olarak adlandırdığı kişilerin yükselişidir. Üçüncüsü, ilk ikisinin sonucudur; bu eğilimler yaygınlaştıkça uluslararası kurallar ve hukuk çöküyor. "Yasalarla yönetilen bir dünya yerini, güçlünün doğruyu yarattığı bir dünyaya bırakıyor" diye yazıyor.
Bu nedensel faktörleri açıklarken Rachman, Batı ittifakının göreceli olarak zayıflamasının ve Amerika'nın küresel rolünden çekilmesinin, mevcut dünya düzeninden memnun olmayan "revizyonist" güçlerin daha fazla risk alması için bir "açıklık" yarattığını savunuyor. Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesini ve Çin'in Tayvan'a yönelik daha saldırgan tutumunu buna örnek olarak gösteriyor. Trump'ın uluslararası hukuka aykırı olarak ve müttefiklerinin görüşlerini göz ardı ederek İran'a karşı askeri güç kullanması, küresel düzenin çöküşüne daha da katkıda bulundu. Farklı bölgesel çatışmalar birleşerek dünyayı üçüncü dünya savaşının eşiğine getirebilir mi? Uluslararası güvensizliğin artması aynı zamanda kurallara dayalı bir uluslararası düzen fikriyle alay eden, Putin, Trump, Netanyahu gibi kendine özgü diktatör liderlerden oluşan yeni neslin ortaya çıkmasından da kaynaklanıyor. Toprak ilhakını kabul etmeleri ve 'güçlü olan haklıdır' inancı, uluslararası çatışma riskini artırdı. Rachman, hem Trump'ın hem de