Nefes almanın basitliği; kahkahanın tatlılığı; yatakta yatma ayrıcalığı. Budizm bize küçük zevklerin tadını nasıl çıkaracağımızı öğretir. Maneviyat ve onun günlük yaşamda nasıl kullanılabileceği hakkında bir köşe yazısı olan bu yazıdan anlam çıkarmak Doğru yolu bulduğuma dair bana güvence veren özel bir Budist hikayesi var. Hikaye, Prens Siddhartha Gautama'nın manevi uygulamalarda derin olduğunu, zorlu ve affetmez bir uygulama olduğunu gösteriyor. Nefes tutmaktan aşırı oruca kadar her şeyi denemişti. Ancak bunların hiçbiri aradığı acıdan kurtulma özgürlüğünü sağlamadı. Bazen öyle anlarda olduğu gibi, bir hatırayla süslendi. Babası yakınlarda çalışırken bir gül elma ağacının gölgesinde oturan çocukluğunu hatırladı. Hiçbir meşguliyetten uzak, orada otururken zihni sakinleşti ve deneyimi derin bir zevk ve rahatlık duygusuyla doldu.
Bu anı, daha sonra temel Budist fikri haline gelen bir şeye işaret ediyordu: Basitçe ifade etmek gerekirse, kendini aşırı derecede inkar etmek özgürlüğe giden yol değildir. Daha radikal bir şekilde, belirli bir tür zevk - daha rafine bir zevk - yolu göstermeye yardımcı olabilir mi? Zevk, onun sınırları ve aynı zamanda daveti her zaman ilgimi çekmiştir. Siddhartha'nın hatırladığı zevk, onu kandırıp bağlanmayı bekleyen kurnazca ya da sinsi bir zevk değildi; daha çok onu gönül özgürlüğüne doğru taşıyordu. Kuşkusuz, Buda bu tür zevkleri şehvetle, elde etmeyle ve mutluluğun daha fazlasını elde etmekten geçtiğine dair yanlış inançla karışabilen şehvetli zevklerden ayırdı. Ancak önemli olan zevke şüpheyle yaklaşmak ya da şüphelenmek değil, doğal olarak ortaya çıktığında ona yaslanmaktır. İnsanlar olarak, zevki ortaya çıkarmak ve çıkarmak, onu planlamak ve uzatmak konusunda garip bir şekilde ustayız, ancak tam önümüzdeyken onu almakta o kadar iyi değiliz.
Stres, zevke olan hassasiyeti azaltabilir. Psikologlar "anhedonia" terimini, bir dizi zihinsel sağlık durumuyla ilişkili bir olgu olan hazzı öngörme veya deneyimleme kapasitesinin azalmasını tanımlamak için kullanırlar. Ergenlik çağındayken, tüm kalbiyle "Yatağı seviyorum!" diye seslenen özgür ruhlu bir arkadaşım vardı. uyumadan önce. Onu koridordan duyabiliyorduk. Ben de yatağı severdim; hepimiz yaptık. Ama bunu kabul edebilir miyiz? Çarşafları, yorgun bir bedeni yere koymanın verdiği rahatlığı, bir yastığın ayrıcalığını fark etti. Oğlum, teklif edildiğinde nasıl zevk alacağını biliyordu. Buda, tüm deneyimlerin hoş, acı verici veya nötr bir ton kalitesiyle ilişkili olduğunu gözlemledi. Budizm'de buna vedanā veya duygu tonu diyoruz. Ve bir de duyguyla yaptığımız tüm muameleler var: yargılamak, kalmasını istemek, ince ayar yapmak. Zor zamanlar geçiren farkındalık öğrencileriyle çalışırken sıklıkla bir zevk kontrolü yapıyorum.
Bazen kışkırtıcı bir şekilde şunu soruyorum: "Boş zamanlarında ne yapıyorsun?" Sonra: "İyi bir roman okuyabiliyor musun? Masaj yapmaya ya da güneşte dolambaçlı bir yürüyüşe çıkabilir misin?" Aslında sorduğum şey şu: acı çekerken bile kasıtlı olarak hazzın içinde olabilir misin? Bu konuşmalar aynı zamanda zevke erişimden eşit şekilde yararlanılmadığını da açıkça ortaya koyuyor. Fark etmek ve zevk almak için gereken zaman, güvenlik ve alan, sosyal ve maddi koşullarımızdan etkilenir. Ancak türbülansın ortasında zevk ortaya çıktığında, bunun kaydedilmesine izin vermek sinir sistemine bir an bile olsa dinlenme şansı verebilir. Bunu içgüdüsel olarak hissediyoruz: daha yavaş bir nefes, bir yumuşama, bir rahatlama. Ve eğer sessiz olursak, zihinlerimizin güvendiğini fark edebiliriz.