İsrail'deki Seçim Günü hakkında yazıyorum. Siz bunu okuduğunuzda, oylar sayılmış olacak ve tanıdık, çoğunlukla da öğretici olmayan koalisyon kurma işi başlamış olacak. Müzakereler, suçlamalar, talepler ve tavizler olacak. Sözler verilecek, bazıları tutulacak. Dünün rakipleri ortak olabilirken, müttefikler kendilerini müzakere masasının farklı taraflarında bulabilirler. Bunları daha önce de gördük. İsrail demokrasisinin pek de canlandırıcı özelliği değil. Yine de bu seçim, müstakbel liderlerimizi duraksaması gereken bir yıl dönümüne denk geliyor. Heşvan'ın 20'si olan bu Şabat, tartışmasız neslimizin en büyük Yahudi düşünürü ve ahlaki sesi olan Haham Lord Jonathan Sacks'ın İbranice ölümünün altıncı yıldönümünü kutluyor. Bugün ona ne kadar çaresizce ihtiyacımız var. Onun bilgeliğini, entelektüel açıklığını, insan doğasına dair anlayışını ve hepsinden önemlisi, siyasi durumun altındaki ahlaki soruları belirleme yeteneğini ne kadar da özlüyoruz. Haham Sacks, derin dini inancı entelektüel cömertlikle birleştirdi. Birinin, diğerinin insanlığını azaltmadan tutkuyla fikir ayrılığına düşebileceğini anlamıştı. Toplumların yasalardan ve kurumlardan daha fazlasına ihtiyacı olduğunu kabul etti. Ortak bir ahlaki amaca ihtiyaçları var. Ve bizim kaçırdığımız şey de tam olarak bu. İsrail'in ötesinde, tablo pek de güven verici değil. Fransa olağanüstü toplumsal huzursuzluk sahnelerine tanık oldu ve Birleşik Krallık, başbakanın yiyecek ve su stoklamayı tavsiye edecek kadar endişeli. Avrupa genelinde ekonomik güvensizlik, siyasi kutuplaşma ve toplumsal güvensizlik, demokratik toplumlar üzerinde büyük baskılar yaratıyor. Uluslararası gerginlikler büyüyen bir endişe atmosferine katkıda bulunuyor. Siyasi anlaşmazlıklar giderek kişisel düşmanlığa benzemeye başlıyor. Sosyal medya öfkeyi ödüllendirirken, ılımlılık duyulmaya çabalıyor. Haham Sacks, toplumlar ortak ahlaki temellerini kaybettiğinde ne olacağını inceledi. Son büyük kitabı, Ahlak: Bölünmüş Zamanlarda Ortak İyiliği Yeniden Kurmak, bizim neslimiz için neredeyse bir uyarı gibidir. İddiası basitti: Herkes başkalarına karşı sorumlulukları ihmal ederken bireysel hak ve çıkarlara odaklanırsa bir toplum hayatta kalamaz. Toplumun bize ne borçlu olduğunu sorma konusunda yetenekliyiz, ancak topluma ne borçlu olduğumuzu sorma konusunda daha az rahatız. Haham Sacks bunu açıkladı “Biz”den “Ben”e geçiş olarak. Özgür bir toplumun hayatta kalması, bunun tersine çevrilmesine bağlıydı. Hiçbir yer İsrail'den daha önemli değil. Hem galipler hem de mağluplar bu ülkenin geleceğinin sorumluluğunu taşırlar. Seçimi kazananlar yönetme yetkisine sahip olur, ancak onlara karşı oy verenleri aşağılama yetkisi yoktur. Zafer, farklı hedeflere sahip olanlar da dahil olmak üzere tüm ulusa sorumluluk getirir. Aynı şekilde kaybedenler de devlete karşı yükümlülüklerinden kurtulamaz. Meydan okuma, inceleme ve karşı çıkma hakkını, hatta görevini saklı tutarlar. Ancak muhalefet asla, tercih edilen liderlerin artık iktidarda olmaması nedeniyle ülkenin başarısız olduğunu görme arzusu haline gelmemelidir. Hükümet, onu yönetmek üzere seçilenlere aittir. Ülke hepimizindir. İnanıyorum ki Haham Sacks bunu anlaşmanın özü olarak kabul ederdi. Bir sözleşme, kendi çıkarlarını gözeten bireylere hizmet eder. Sözleşme, çıkarlar farklı olsa bile insanları birbirine bağlayan karşılıklı sorumluluk yaratır. Koalisyon anlaşmaları sözleşmelerdir. Partiler bakanlıklar, bütçeler ve nüfuz konularında pazarlık yapar. Uzlaşma kaçınılmaz ve meşrudur. Ancak bu sözleşmelerin altında bir şeyler yatmalıdır.
Küresel Brifing Yükleniyor...
Dünya basınından Türkiye ve küresel merkez bankaları hakkındaki en kritik 24 saatlik gelişmeler özetleniyor.