Halk sanatçısı, profesör, kamança icracısı Fahraddin Dadashov'un APA'ya röportajı
Saat 11:00'de mülakatım için sözleşmiştim. Bakü bugünlerde sözlerimizi tutmamamız için elinden geleni yapıyor. Trafiğe sıkıştığım için gecikiyordum. Otobüsten inip hızlı adımlarla Azerbaycan Milli Konservatuvarı'na doğru yürüdüm. Konservatuvarın önünde birkaç kadın öğrenci duruyordu. Onları görünce mülakatıverimle soracağım ilk soruyu kesinleştirdim.
Altıncı kata çıkıp Fahraddin hocanın ders verdiği sınıfa girdim. İlk sorum kendi önemini yitirdi...
– Fahraddin hoca, aslında ilk sorum kadın kamança icracılarıyla ilgiliydi. Neden şimdi kadın kamança icracısı yetişmiyor diyecektim. Ama görüyorum ki burada sizden ders alan hanımlar da var...
– Ama hanımların çoğunluğu bu sanatı devam ettirmiyor.
– Hanımlar Şafıka Eyvazova sahneye çıktıktan sonra kamançaya ilgi duydular. Şafıka hanım 1963-1964 yıllarında Ahsan hocanın ansamblında icra ediyordu. O zamanlar halk artık kadın kamança icracısını gördü.
– O zamana kadar kadın kamança icracısı yok muydu?
– Çok az olmuştur. Esasen Şafıka hanımdan sonra ilgi çoğaldı.
– Şafıka hanımla aynı müzik okulunda mı okudunuz?
– Evet, 2 numaralı müzik okulunda birikte okuduk. Ben 1. sınıfta okurken Şafıka hanım 3. sınıftaydı.
– İlginçtir, diyebiliriz ki dönemin en ünlü ansamblında sanat yolunuzun temeli atıldı. Ahmed Bakıxanov ile tanışıklığınız nasıl başladı?
– 1966 yılıydı. O zaman beni okuduğum okulun etkinliğine solo icra etmeye çağırmışlardı. Bu etkinlikte tanınmış tarzenimiz Habib Bayramov beni gördü. Dedi ki, kamançan yanında mı? Dedim, evet. Ahmed Bakıxanov'a dedi ki, hocam bu çocuk çok güzel kamança çalıyor, bir onu dinleyin. Ahmed hocanın huzurunda icra ettim. Dedi, bu oğlan profesyonel kamança çalıyor ki! Beni haftanın 3. ve 6. günleri ansamblın provasına davet etti. Dedim 3 ve 6. günler Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbinde derse gidiyorum, ama artık gitmeyeceğim, provaya geleceğim. O günler derse gitmiyordum, sadece provalara gidiyordum. Ahmed Bakıxanov Habib Bayramov sayesinde beni ansambla kabul etti. Allah bol bol rahmet eylesin. Ben Habib hocanın ekmeğini yiyorum.
“Ermeni icracılar kamança çalarken hep ellerini görmeyeyim diye eğilirdi”
– Ahmed Bakıxanov ile kaç yıl birlikte çalıştınız?
– Ansambla karşı nasıl, talepkar mıydı?
– Ahmed Bakıxanov ansambla hassas yaklaşıyordu. Ansambl onun kalbiydi. Herhangi bir şarkı kayda alınırken o yaşlı adam yönetmenin yanında oturup ansamblı dinlerdi. Çoğu zaman Ahmed Bakıxanov'un evinde prova yapardık. Prova biter bitmez yemek sofrası kurardı. Ekmek veren bir insandı. Bana derdi ki, sen kendini çok iyi geliştir, yeter artık, bu Ermenileri ansambldan def edelim.
– Ansamblta Ermeni kamança icracılarının sayısı çok muydu?
– O zaman Boris Keropyan vardı. Ben onun yanında oturuyordum. O çalarken hep ellerini görmeyeyim diye eğilirdi. Boris çok iyi bir icracıydı. Ama Ermeni icracılar hep nasıl çaldıklarını gizlemeye çalışırlardı.
– Fena değildi. 1983 yılıydı, Filarmoni bağında müzisyenlerle duruyorduk. Abulfat Aliyev, Sahavat Mammadov, Alibaba Mammadov ve Boris Keropyan oradaydı. Boris dedi ki, Fahraddin Azerbaycan'ın Halk Sanatçısı olacak, bunu ben söylüyorum. Genel olarak bakıldığında kıskanç, egoist bir millettiler. Ermeni icracılar Azerbaycan düğünlerinden kazandıkları paraların bir kısmını kendi fonlarına aktarıyorlardı.
– Fahraddin hoca, uzun yıllardır pedagojik faaliyetle meşgulsünüz. Gençlerin kamançaya olan hevesinden, isteğinden, icrasından memnun musunuz?
– Ba