Rusya, Ukrayna'daki savaşı uzadıkça müttefikler arıyor ve nüfuzunu yurt dışında genişletiyor. Bu arada Afrika hükümetleri de kendilerine özgü nedenlerden dolayı Kremlin'e yakınlaşıyor. Bu hafta Moskova'da üçüncü Rusya-Afrika Zirvesi'ne ev sahipliği yapan Başkan Vladimir Putin, Rusya'yı Afrika için Batı'dan daha iyi bir ortak olarak tasvir etti ve Batı'yı kıtanın kaynaklarını sömürmekle, sömürgeci yaklaşımı sürdürmekle ve kalkınmayı engellemek için borç kullanmakla suçladı. Rusya'nın, her iki tarafın da ticaret ve teknolojide daha yakın ilişkiler kurarak refaha erişmesine olanak tanıyan farklı bir işbirliği modeli sunduğunu ileri sürdü. Putin, "İşimiz, doğal kaynakların ve insan kaynaklarının yağmacı, yeni-sömürgeci sömürüsüyle meşgul değil" diyerek, Rus şirketlerinin yerel istihdam yaratılmasını ve vergi gelirlerini desteklediğini de sözlerine ekledi.
İki gün süren toplantıya Afrika'nın 54 ülkesinden 48'inden heyet katıldı. Kremlin yardımcısı Yuri Ushakov'a göre, 2023 zirvesinde 17, 2019'daki ilk toplantıda ise 43 kişi devlet başkanları tarafından temsil ediliyordu. Bu tür bir görünürlük, Batı'nın cezalandırıcı yaptırımlarıyla boğuşurken Moskova'nın artan uluslararası izolasyonuna karşı koymasına yardımcı oluyor. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nde Afrika politikası uzmanı olan Will Brown, Putin'in Afrikalı liderlerle birlikte çekilmiş görüntülerinin, zirvede kararlaştırılanlardan daha önemli olabileceğini, çünkü bunların Rusya'nın nüfuz ağları tarafından Afrika ve daha geniş Küresel Güney'deki algıları şekillendirmek için yeniden kullanılabileceğini söylüyor. Brown CNN'e "Zirvenin 'hikayesi' en önemli şey" dedi. Ancak Afrika hükümetleri sadece Moskova ile Batı arasında seçim yapmıyor. Chatham House Afrika Programı Direktörü Tighisti Amare, yaklaşımlarını "çeşitlendirilmiş bağlantısızlık" olarak adlandırıyor: tek bir kampa bağlı kalmak yerine birden fazla ortakla bağları sürdürmek.
Sebepleri farklı, dedi. Bazıları güvenlik desteği istiyor, bazıları ise tarımsal malzeme, enerji yatırımı veya diplomatik destek istiyor. Brown, birçok hükümetin bahislerini hedge etmek ve Batılı ortaklardan daha iyi teklifler almak için uluslararası rekabeti de kullandığını söylüyor. Güvenlik bağları, farklı sonuçlar Mali'nin cunta lideri Assimi Goita, 30 Ekim'de Moskova'da düzenlenen Rusya-Afrika zirvesi sırasında Rusya Devlet Başkanı ile bir toplantıya katıldı. Pavel Bednyakov/AFP/Pool/Getty Images Rusya, Batılı ortaklarıyla bağlarını kopardıktan sonra ordu liderliğindeki hükümetlerin askeri destek için Moskova'ya yöneldiği Mali, Burkina Faso ve Nijer'de zemin kazandı. Rusya'nın askeri rolü, paralı asker grubunun 2023'te Kremlin'e karşı isyanından sonra Wagner'in çalışmalarının çoğunu üstlenen paramiliter bir örgüt olan Afrika Birliği aracılığıyla büyüdü.
Sahra'nın güneyindeki yarı kurak kuşak olan Sahel, önemli bir odak noktasıdır. İsveç Savunma Araştırma Ajansı'ndan araştırmacı Anna Ida Rock, Afrika Kolordusu'nun Burkina Faso, Orta Afrika Cumhuriyeti (CAR), Ekvator Ginesi, Libya, Mali ve Nijer'de varlığının rapor edildiğini söylüyor. Kongo Cumhuriyeti, Madagaskar ve Togo'da da Rus askeri eğitmenlerinin bulunduğu bildirildi, ancak Togo ile ilgili iddialar tartışmalı. Moskova aynı zamanda Sudan'da önerilen bir donanma tesisi aracılığıyla Kızıldeniz'de bir deniz üssü arıyor. Wagner'den Afrika Birliği'ne geçiş bir isim değişikliğinden daha fazlasıydı. Yeni kuvvet, Rusya Savunma Bakanlığı ve askeri istihbarata bağlı olarak açıkça faaliyet gösteriyor. Personelin çoğu eski Wagner savaşçılarından oluşuyor ancak Afrika Birliği daha çok eğitim, danışmanlık ve stratejik alanların korunmasına odaklanıyor. Wagner C'de aktif olmaya devam ediyor