Ulusal Derecelendirme Ajansı analistlerinin hesaplamalarına göre, Rusya'daki veri merkezlerinin (DC) enerji tüketimi 2030 yılına kadar 2025 yılı rakamlarına göre %76 artarak 26,2 milyar kWh'e ulaşacak. Bu artışın büyük bir kısmı yapay zeka (AI) çalışmalarından kaynaklanacak. Uzmanlar, bilgi işlem kapasitelerinin yakın gelecekte bölgelere dağıtılacağını öngörürken, piyasa aktörleri bu olasılığı daha temkinli değerlendiriyor.
Colocation (veri merkezlerinde alan kiralama) yöneliminin tüketimi 6,4 milyar kWh'ten 7,9 milyar kWh'e, şirketlerin kendi veri merkezlerininki 3,5 milyar milyar kWh'ten 4 milyar kWh'e, yapay zeka yükü barındırmayan bulut sistemlerinkiyse 2,4 milyar kWh'ten 3,8 milyar kWh'e çıkacak. Buna göre bulut sistemler 1,6 kat, colocation yaklaşık dört te bir, şirketlerin kendi veri merkezleri ise yaklaşık %15 oranında büyüyecek.
Ulusal Derecelendirme Ajansı'nın değerlendirmesine göre, 2024 sonu itibarıyla Moskova bölgesinde veri merkezi kapasitelerinin %76'sı bulunuyordu ve 2025 sonunda bu oran yaklaşık %72 olacak. 2030 yılına kadar başkent bölgesinin payının yaklaşık yarı yarıya (%51) düşmesi, iki başkentin dışındaki bölgelerin payının ise %20'den %41'e yükselmesi bekleniyor.
Daha ayrıntılı bilgi «Zeka ışığa doğru ilerliyor» başlıklı materyalde yer almaktadır.
Veri merkezlerinin enerji tüketimindeki büyümenin temel mekanizması, yapay zeka hesaplamalarının yüksek yoğunluğuyla ilgilidir. Daha önceleri kabin başına 10 kW düşerken, yapay zekada kullanılan modern sunucular için 20–40 kW, bazı münferit durumlarda ise 60 kW'a kadar güç gerekmektedir. Bu elektriğin neredeyse tamamı ısıya dönüşmekte, bu da arızaları önlemek için özel soğutma sistemleri ve kabinlere 25 kW ve üzeri garantili enerji sağlanmasını zorunlu kılmaktadır.
Bilgi işlem kapasitelerinin Moskova bölgesinden Rusya'nın diğer bölgelerine taşınması, bir dizi altyapı kısıtlamasıyla karşı karşıyadır. Başarılı bir veri merkezi kurulumu için büyük miktarda enerjiye erişim, iyi bir telekomünikasyon bağlantısı, bölgede hizmet tüketicilerinin bulunması ve ekipman ile personelin ulaştırılması için ulaşım imkanı gerekmektedir. Şebekelere teknolojik bağlantı süresi üç yıla kadar çıkabilmektedir ki bu durum yeni projelerin hayata geçirilmesini yavaşlatmaktadır. Ayrıca, veri aktarım hızındaki fiziki kısıtlamalar ve şebeke yedekleme gereklilikleri, veri merkezi tesislerinin ana tüketicilerden 100–150 km'den daha uzağa taşınmasını engellemektedir.
Ek zorluklar arasında büyük trafo merkezlerindeki kapasite açığı, yeni üretim tesislerinin faaliyete geçirilmesindeki gecikmeler ve veri merkezlerinin 20 ila 100 MW arasında talep piklerine yol açması nedeniyle komşu projelerin gelişini bloke edebilecek yüksek bağlantı başvurusu yoğunluğu yer almaktadır. Moskova bölgesinde ise yüksek arsa maliyetleri ve yapılaşma yoğunluğu, güçlü veri merkezi tesislerinin kurulmasını engellemektedir. Veri merkezlerinin konuşlandırılması için nükleer ve hidroelektrik santrallerin bulunduğu bölgeler umut vadeden alanlar olarak değerlendirilmektedir.