Polonya Devlet Başkanı Karol Nawrocki, merkezci hükümet ile milliyetçi sağ arasındaki çatışmada baş yargıcın görevden alınmasının ardından çevik kuvvet polisinin Cuma günü ülkenin anayasa mahkemesi çevresinde konuşlanması üzerine Afrika ziyaretini uçuş sırasında iptal etti. Muhalefetteki sağcı Hukuk ve Adalet Partisi'nin (PiS) takipçileri anayasa mahkemesi başkanı Bogdan Swieczkowski'nin görevden alınmasını protesto ederken düzinelerce polis mahkeme girişini korudu. Mahkemenin resmi sosyal medya hesabında "darbe" yaşandığı belirtilirken, bazı göstericiler Başbakan Donald Tusk'ın hükümetini kınarken "Tusk haini" sloganları attı. Bazıları güvenlik barikatlarını aşmaya çalıştı. Polis, adliye kompleksine girmeye çalışan üç kişiyi tutukladığını söyledi. Gösterici Tomasz Zaleski mahkeme dışında Tusk'ın "anayasal haklarımızı ayaklar altına aldığını" söyledi.
Tusk hükümeti haftalardır, 2015'ten 2023'e kadar hüküm süren önceki PiS hükümeti tarafından atanan mahkeme yargıçlarını görevden almak için çabalıyordu. Mahkeme sık sık Avrupa Birliği hukuku konusunda Polonya yasalarının lehine karar verdi ve AB, Polonya'nın en yüksek mahkemesini zamanın milliyetçi siyasi gücüne çok yakın olmakla suçladı. Güçlü bir AB yanlısı isim olan Tusk, 2023'teki seçimi kazandıktan sonra Brüksel ile olan anlaşmazlığı sona erdirme sözü verdi. Ancak ülkenin sağcı bağımsız cumhurbaşkanı, onun mahkemeye aday gösterilmesini engelledi. Eski PiS başbakanı Jaroslaw Kaczysnki gösteride konuştu ve Nawrocki'yi harekete geçmeye çağırdı. Başkan, Senegal'e yapacağı resmi geziyi uçuş sırasında iptal ettiğini ve Varşova'ya geri dönmesini emrettiğini söyledi. Başkentte Nawrocki, Swieczkowski ve mahkemenin ilk baş yargıcı Zbigniew Kapinski ile başkanlık sarayında bir toplantı yaptı. Olası bir eyleme ilişkin ayrıntı verilmedi.
Swieczkowski'nin uzaklaştırılması, başka bir yargıç olan Anna Korwin-Piotrowska tarafından duyuruldu ve bu hareketin hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek için gerekli olduğunu söyledi. Aynı zamanda başsavcı olan Adalet Bakanı Waldemar Zurek gazetecilere yaptığı açıklamada, Swieczkowski ve yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin hukuki dokunulmazlıklarının kaldırılmasını talep ettiğini söyledi. "Bu mahkeme özel mülkiyet haline geldi; düzgün işleyişini yeniden sağlamalıyız" diye ekledi. Tusk, sosyal medyadaki bir yorumda eylemi haklı çıkardı. "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir" dedi. "Yıllarca PiS'in öncülük ettiği kanunsuzluğun ardından, bu zor bir süreç, bazen acı verici ve kararlı eylem gerektiriyor. Başka yolu yok." Anayasa Mahkemesinin resmi internet sitesine Cuma akşamı erişim sağlanamadı. Sosyal medya hesabında bir "darbe" yaşandığı ve Swieczkowski'nin görevde kaldığı belirtildi. Korwin-Piotrowska'nın cumhurbaşkanı tarafından yemin edilmemesi nedeniyle geçici şef olamayacağı da belirtildi.
Karışıklığın ortasında Korwin-Piotrowska şu yorumu yaptı: "Modern Avrupa'da demokratik bir devlet, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin garantörü olarak hareket eden bir anayasa mahkemesi olmadan […] işleyemez."