ATLANTA: ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Cuma günü aralarında Rus Sergei Lavrov'un da bulunduğu G20 mevkidaşlarına, Ukrayna ve İran'daki savaşların üye ülkeler arasındaki çatlakları derinleştirmesi nedeniyle dünyanın jeopolitik krizlerle başa çıkmak için belirleyici bir anla karşı karşıya olduğunu söyledi. Diplomatik bir kaynağın AFP'ye verdiği bilgiye göre, Cuma sabahı için planlanan geleneksel grup fotoğrafı, bazı Avrupalı yetkililerin Lavrov'la birlikte fotoğraf çekmeye itiraz etmesi nedeniyle iki günlük toplantının başlamasından kısa bir süre önce iptal edildi. Avrupalı liderler, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden sonra çatışmalar devam ederken, bu yılın başındaki G20 toplantılarında da Rus delegasyonlarıyla fotoğraf çekmemeyi tercih etti. ABD'li bir yetkili, tartışma nedeniyle ve "törensel bir fotoğraf fırsatının diplomatik dikkat dağıtıcı olmasına" izin verilmemesi nedeniyle fotoğrafın iptal edildiğini söyledi. ABD ara seçimlerinden sadece birkaç gün önce Atlanta, Georgia'da gerçekleşen dışişleri bakanları toplantısı aynı zamanda ABD'nin İran'a karşı savaşından bu yana küresel enerji fiyatlarının hızla arttığı bir döneme denk geliyor.
Miami'de Başkan Donald Trump'ın Doral tatil beldesinde Aralık ayında yapılacak G20 liderler zirvesine zemin hazırlıyor. Ancak ABD, enerji ve kritik madenler gibi alanları kapsayan ekonomik büyümeye, ticaret dengesizliklerine ve tedarik zinciri zorluklarına odaklanmaya çalışsa da çok az ilerleme bekleniyor. Diplomatik bir kaynak, bu haftaki toplantının nihai deklarasyon yerine muhtemelen ABD tarafından hazırlanan bir başkanlık özetiyle sonuçlanacağını söyledi. Rubio Cuma günü açılış genel kurulunda yaptığı konuşmada, "birbiriyle bağlantılı ekonomik ve jeopolitik krizlerle" boğuşurken dünyanın kritik bir "seçim anı" ile karşı karşıya olduğunu söyledi. Çin, Hindistan, Rusya, Japonya, Almanya ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 20 ekonomiden oluşan Grubu, küresel enerji ve gıda tedarik zincirleri ile seyrüsefer özgürlüğü üzerindeki baskılar gibi tehditlere karşı birlikte çalışmaya çağırdı. Rusya, 2022 işgalinden sonra Batı'nın çoğu tarafından dışlandı ve Lavrov da uluslararası yaptırımlar altında kalmaya devam ediyor.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Atlanta toplantısı öncesinde Alman medyasına "Rusya ile normal bir durum olmadığını" söyledi. Görüş farklılıklarımızı burada masada paylaşmamız gerekiyor” dedi. Avrupalıların Lavrov'la çekilen bir fotoğrafa itirazları üzerine, "Ancak yanıltıcı görsel sinyaller vermemeliyiz" diye ekledi. Wadephul, "Bugün bu forumda bir kez daha Rusya'ya Ukrayna'nın Karadeniz'den başlayarak ateşkes teklifini nihayet kabul etmesi yönünde çağrıda bulunacağım" dedi. Rubio'nun -varlığı ilave bir gerilim katmanı oluşturan- Lavrov'la karşılaşması, Washington'un Ukrayna konusunda diplomasiyi sürdürürken ve bir yandan da ara seçimlerde önemli bir kampanya konusu olan akaryakıt fiyatlarının dizginlenmesi konusunda Moskova'nın işbirliğini ararken yakından izlenecek. Onun ABD'deki görünümü, Kasım ayında Moskova, Kiev ve Washington arasında yapılacak yeni müzakerelerin öncesinde gerçekleşti. Ancak analistler, Washington'un Rus yetkilileri bu yılki G20 etkinliklerine davet ederken üye Güney Afrika'yı hariç tutması nedeniyle onun varlığının şaşırtıcı olmadığını söylüyor.
Trump, Aralık ayında Rus mevkidaşı Vladimir Putin'i de Miami'ye davet etti ve Moskova'ya yönelik bazı yaptırımları hafifletirken, fiyatların artmasıyla birlikte Rusya'ya dizel satışı için bir anlaşma yapılmasının çığırtkanlığını yaptı ve bu da Amerikalıları sıkıştırdı. ABD gündeminin bir diğer önemli konusu da seyrüsefer özgürlüğü. Bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, "acil krizlerle yüzleşmek ve kritik deniz yollarını tehdit veya ücret ödemeden ticarete açık tutmak için ortak kararlılığı" işaretledi. ABD-İsrail'in Şubat ayı sonlarında İran'a düzenlediği saldırının Tahran'ın Horm Boğazı'nı bloke etmesini tetiklemesinden bu yana küresel enerji fiyatları hızla yükseldi.