Malezya, hak örgütlerinin savaşın sarıp sarmaladığı ülkeye geri gönderilmelerinin göçmenleri tehlikeye atabileceği uyarısında bulunduğu bir programı başlatarak, salı günü yaklaşık 1.500 Myanmar vatandaşını ülkesine göndermeye başladı; bu durum AFP gazetecileri tarafından yerinde gözlemlendi.
Bu grup, Kuala Lumpur yönetiminin Malezya'da artan göçmen karşıtı duygu dalgası ortasında gözaltı merkezlerinden “gönüllü” olarak ülkelerine dönmeyi kabul ettiğini söylediği 5.000 Myanmar vatandaşının ilk partisidir.
Ancak savunma kuruluşları, gözaltı merkezlerindeki korkunç koşulların onların bu kararı almalarına zorlamış olabileceğini ve 2021'den bu yana savaşın kasıp kavurduğu Myanmar'da tehlikeli bir yurda dönüşle karşı karşıya kalabileceklerini ifade ediyorlar.
Ne Malezya ne de Myanmar ilk gruptaki Arakanlıların (Rohingya) sayısını resmi olarak netleştirmedi ve hak örgütlerinin soykırım olarak nitelendirdiği zulümle karşı karşıya kaldıkları bir ülkeye geri gönderilebileceklerine dair endişeler bulunuyor.
AFP muhabirlerinin gördüğüne göre, salı günü düzinelerce otobüs, göçmenlerin işlemlerinin yapılacağı Malezya'nın kuzeybatısındaki Lumut deniz üssü yakınlarında bulunan Majlis Perbandaran Manjung stadyumuna polis eskortu eşliğinde ulaştı.
Daha sonra yakınlardaki deniz üssüne nakledilecekler ve gemiyle Myanmar'a götürülecekler.
Medyaya konuşma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmasını istemeyen bir Myanmar güvenlik kaynağı, teknelerin bu hafta sonuna doğru Yangon'un hemen güneyindeki Thanlyin Deniz Üssü'ne demir atmasının planlandığını söyledi.
Deniz trafiği web siteleri, Myanmar'ın yardımcı destek ve hastane gemisi Than Lwin'in deniz üssünün hemen dışında demir attığını gösterdi.
Birleşmiş Milletler'e göre, zulüm gören Müslüman bir azınlık olan Arakanlılar (Rohingya), Malezya'daki 190.000 Myanmar mülteci ve sığınmacının üçte ikisini oluşturuyor.
Başbakan Enver İbrahim temmuz ayında Myanmar'ın 5.000 Arakanlıyı geri almayı kabul ettiğini duyurmuştu.
Plan, yetkililerin Kuala Lumpur'daki BM mülteci ajansının ofisi dışında toplanan 100'den fazla Arakanlıyı gözaltına almasının ardından duyuruldu.
Şahıslar, kuzeydeki Penang eyaletindeki kaçak bir yerleşim yerinden tahliye edilme tehdidiyle karşılaştıktan sonra yardım istemekteydiler.
Daha sonra, geçerli BM belgelerine sahip oldukları yetkililer tarafından doğrulanmasının ardından serbest bırakıldılar.
Myanmar, bu ayın başlarında BM ve hak örgütlerinden gelen eleştirilerin ardından, yurt dışında yerinden edilen vatandaşları için “güvenli ve onurlu” geri dönüşler taahhüt etmişti.
Geçtiğimiz hafta, 160'tan fazla sivil toplum kuruluşu ortak bir açıklama yaparak, Myanmar'daki sahadaki durum hakkında sivil kuruluşlarla müzakereler sonuçlanıncaya kadar Malezya hükümetine “sınır dışı işlemlerini derhal durdurma” çağrısında bulundu.
Enver, geri dönüş sürecini hızlandırmaya yardımcı olmak üzere Myanmar'ın darbe liderinden sivil başkana dönüşen Min Aung Hlaing'i resmi bir ziyaret için davet edeceğini söyledi.
Ancak sivil gruplar, “Malezya'nın cuntayla olan temasının, kendi itibarı ve dürüstlüğü pahasına gerçekleşmemesi gerektiği” uyarısında bulundu.
Malezya içişleri bakanlığı geçen ay, Myanmar hükümetinin de kabul ettiği üzere 5.000 kişinin gönüllü geri dönüş sürecinden geçeceğini belirtti.
Bakanlık, ağustos ayı ortası itibarıyla göçmen gözaltı depolarında 10.388 Myanmar vatandaşı bulunduğunu, bunların hepsinin mülteci olarak kabul edilmediğini kaydetti.
Güneydoğu Asya'nın en büyük mülteci nüfuslarından birine ev sahipliği yapan Malezya, 1951 Mülteci Sözleşmesi'ne taraf değildir ve mülteci statüsünü resmi olarak tanımamaktadır.
AFP teyitçileri, Malezya'daki Arakanlı mültecilerin, hak savunucularının yabancı düşmanlığını ve gözdağını körüklediğini söylediği çevrimiçi dezenformasyon kampanyalarının hedefi olduğunu tespit etti.
Çoğunluğu Müslüman olan bir grup olan Arakanlıların birçoğu, 2017'deki acımasız askeri baskı sırasında Myanmar'dan kaçmıştı.
Yüz binlerce Arakanlı