Malezya, yaklaşık 4 milyar ringgit (990 milyon ABD doları) tutarındaki bir tedarik programı kapsamında Güney Kore yapımı ilk hafif muharebe jetini Cuma günü teslim aldı. Analistler bu gelişmeyi, cephe hattı savaş uçaklarını değiştirmesine daha yıllar olan yaşlı hava kuvvetleri için memnuniyet verici bir rahatlama olarak nitelendiriyor.
FA-50M Block 20 jet, Borneo açıklarındaki Labuan hava üssüne ulaştı; ikinci jetin ise yarın (Pazartesi) yarımadanın doğu kıyısındaki Kuantan'da olması bekleniyor. Bu uçaklar, Mayıs 2023'te resmileştirilen bir anlaşma çerçevesinde Korea Aerospace Industries'den sipariş edilen 18 uçağın ilk kısmı niteliğini taşıyor.
Kalan uçakların, Rus yapımı Sukhoi Su-30MKM'lerin 2007'deki teslimatından bu yana son 19 yıldaki ilk filo yenileme sürecinin başlangıcı olarak, Mart 2028'e kadar aşamalı olarak teslim edilmesi planlanıyor.
Savunma Bakanı Mohamed Khaled Nordin Cuma günü yaptığı açıklamada, bu tedarikin Malezya’nın yeteneklerini “özellikle hava savunma sorumluluklarını yerine getirme konusunda” artıracağını belirtti.
Devlet haber ajansı Bernama'nın aktardığına göre Bakan, “Mevcut Hawk uçaklarının 2028 yılında hizmet dışı bırakılması planlandığı için bu tedarik özellikle önem taşımaktadır” dedi.
Bakan, Pazartesi günkü bütçe görüşmeleri sırasında ayrıca Labuan'da Türkiye yapımı üç Anka-S gözetleme drone'unu konuşlandırma ve Güney Çin Denizi üzerindeki istihbarat toplama faaliyetlerini geliştirmek amacıyla bunları işletecek ve destekleyecek bir filo kurma planlarını da açıkladı.
FA-50M'ler, İngiliz yapımı yaşlı Hawk'ların yerini alacak ve Sukhoi'ler ile Amerikan yapımı F/A-18D Hornet'lerin yürüttüğü bazı görevleri devralarak geleceğin savaş pilotlarını eğitmek için kullanılacak. Güney Kore yapımı jetler, hedefleri takip etmek için gelişmiş radarlara ve hassas vuruşlara rehberlik eden bir hedefleme poduna sahip.
Malezya'nın Güney Çin Denizi'ndeki denizcilik çıkarları, Pekin'in itirazlarına yol açan açık deniz petrol ve gaz operasyonlarının yürütüldüğü Sabah ve Sarawak Borneo eyaletleri de dahil olmak üzere coğrafi olarak ayrılmış iki bölgeyi kapsıyor.
Pekin, Güney Çin Denizi'nin büyük bir kısmı üzerinde hak iddia ederken, bu iddia Malezya, Filipinler, Vietnam, Brunei ve Tayvan'ın deniz yetki alanlarıyla çakışıyor. Çin, tartışmalı sulardaki faaliyetlerinin yasal olduğunu savunurken, Malezya enerji arama çalışmaları yürüttüğü suların kendi deniz yetki alanı içinde kaldığını düşünüyor.
Başbakan Enver İbrahim, Çin'in protestolarına rağmen Malezya'nın arama çalışmalarının süreceğini, ancak müzakerelere açık kaldıklarını vurguladı.
Rakip pozisyonlar, Mayıs 2021'de Malezya'nın, Sarawak'a yaklaşan 16 Çin askeri nakliye uçağını tespit etmesinin ardından Labuan'dan Hawk uçaklarını havalandırmasıyla net bir şekilde ortaya çıkmıştı. Malezya uçakların hava sahasına girdiğini belirtirken, Çin uçakların rutin eğitimde olduğunu, başka bir ülkenin egemen hava sahasına girmediğini ve uluslararası hukuka uygun olarak uçuş hakkını kullandığını savundu.
Singapur S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu'nda kıdemli araştırmacı olan Collin Koh, FA-50M'nin Malezya'ya bu tür karşılaşmalar için daha yetenekli bir uçak kazandıracağını söyledi. Koh, “Uçak hafif bir jet olsa da, varlık gösterme açısından hâlâ oldukça yararlıdır” dedi.
Filipinler de Güney Çin Denizi devriyeleri için aynı aileye ait jetleri kullanıyor. Manila yönetimi geçen yıl Seul'den yaklaşık 700 milyon dolarlık anlaşmayla 12 adet FA-50 daha sipariş ederek; Endonezya ve Tayland'ı da içeren Kore uçakları bölgesel pazarına katıldı.
Bununla birlikte Koh, daha büyük çok rollü savaş uçaklarıyla karşılaştırıldığında yeni jetlerin sensörler, mühimmat kapasitesi ve menzil açısından sınırlamaları bulunduğunu ifade etti.
Koh, “Bu durum, [hava kuvvetlerinin] yeni nesil savaş uçaklarını envantere sokmasına kadar geçen süreçte en iyi ihtimalle geçici bir stop-gap (yama) tedbiridir” değerlendirmesinde bulundu.