MONTREAL: Kanada Başbakanı Mark Carney ve Avrupa Birliği'nin en üst düzey yetkilisi Perşembe günü, Kanada'yı bloğun ilk 'ortak üyesi' yapmak ve ABD Başkanı Donald Trump'ın ticaret savaşı sırasındaki ekonomik zorlamalarından kaynaklanan egemenlik tehditlerine karşı diğer ülkelere de açık, daha geniş bir ittifak kurmak için harekete geçti.
Perşembe günü Montreal'de konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada ve AB'nin önerilen 'Gelecek İçin İttifak'ın çekirdeğini oluşturacağını, ancak benzer düşünen diğer ülkelerin de katılmasının memnuniyetle karşılanacağını belirtti.
Ocak ayında Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda Carney'nin yaptığı uyarıyı yineleyen von der Leyen, bir zamanlar istikrar kaynağı olarak görülen ekonomik ilişkilerin giderek artan bir şekilde baskı aracı olarak kullanıldığını söyledi.
'Ticaret bir ekonomik baskı aracı haline geldiğinde, süpermarket rafından yeni bir arabanın maliyetine kadar bedelini aileler ödüyor' diyen von der Leyen, 'Egemenliğimizin gerçek zamanlı olarak saldırıya uğradığını görüyoruz' ifadesini kullandı.
Carney, ittifakın Kanada'nın ekonomik şoklara dayanmasına ve yabancı hükümetlerin ve teknoloji şirketlerinin ülkenin tercihlerini dikte etmesini önlemesine yardımcı olacağını söyledi.
Carney bir basın toplantısında, 'Tehlikeli ve bölünmüş bir dünyada egemenlik neden önemlidir? Şoklara dayanmamızı sağlar' dedi ve ekledi: 'Hayatımızı istediğimiz gibi yaşamamıza olanak tanır.'
Von der Leyen, daha geniş kapsamlı ittifakın Kanada'nın potansiyel ortak üyeliğinin ötesine geçeceğini; kritik mineraller, dirençli tedarik zincirleri, savunma ve güvenlik konularına odaklanacağını belirtti.
Carney ile birlikte katıldığı bir iş dünyası yuvarlak masa toplantısında konuşan von der Leyen, 'Bu daha geniş bir kavram. Benzer düşünen güvenilir ortaklar aramıza katılabilir' dedi.
Trump, Kanada'nın önerilen AB düzenlemesinin 'düşmanca bir eylem' olabileceğini öne sürdü ve dostça bulmadığı takdirde Avrupa'ya gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulundu. Olası bir misilleme hakkında Çarşamba günü kendisine soru yöneltilen üst düzey bir Kanadalı hükümet yetkilisi, gazetecilere verdiği demeçte, daha yakın ilişkinin ABD'ye karşı olmadığını, aksine uzun süredir devam eden ortak çıkarları yansıttığını söyledi.
Beyaz Saray Perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD ticaret ve ekonomi yetkililerinin son günlerde Kanadalı mevkidaşlarıyla görüşmelerde bulunduğunu belirtti. Açıklama, Kanada'nın AB ile daha yakın bağlar kurma arayışına ilişkin bir soruya yanıt olarak geldi.
Carney, bazı Avrupa hükümetlerinin direncine rağmen von der Leyen'in savunmaya devam ettiği 'ortak üye' tanımlamasının önemini küçümsedi.
Carney, 'Bu yeni ittifak bir pazarlama çalışması değil. İsim önemli değil' dedi.
Carney daha sonra bir iş dünyası yuvarlak masa toplantısında von der Leyen'in yanında otururken 'ortak üye' terimini bizzat kullandı ve daha yakın iş birliğinin yaratabileceği ekonomik fırsatları vurguladı.
Zirve, Carney'nin yeni bir küresel düzen vizyonunu test ediyor. Davos'ta ABD liderliğindeki uluslararası düzenin çökmekte olduğunu ve ekonomik entegrasyonun giderek daha fazla silah haline getirildiğini uyarmıştı. Orta ölçekli güçleri, daha güçlü ülkelerin zorlamalarına karşı birleşmeye çağırdı.
Von der Leyen Perşembe günü yaptığı açıklamada, 'Artık kendimizi eski dünya düzeninin sınırlarıyla kısıtlayamayız' dedi. 'Güvene dayalı, ortak çıkarlar ve inançlarla yönlendirilen ortaklıklar hayal etmemiz gerekiyor. Mark Carney'nin de söylediği gibi, uluslararası düzen Avrupa'dan ve Kanada'nın da bir parçası olduğu bir yapıyla inşa edilecek.'
Von der Leyen, Kanada'nın yeni statüsüne ilişkin planının arkasında duruyor.
Bazı AB üye devletleri, von der Leyen tarafından geçen ay önerilen 'ortak üye' tanımlamasını sorguladı, ancak von der Leyen Perşembe günü bu fikirden vazgeçtiğine dair hiçbir işaret göstermedi.
'Kanada tam teşekküllü bir üye olamaz...'