Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019 yılında imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Anlaşması'nı 20 Ekim'de onaylamıştı. Doğu Akdeniz'in kilit aktörlerinden biri olan Mısır, bu gelişmeyi tepkiyle karşıladı.
Çarşamba günü Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği tarafından düzenlenen Haftalık Basın Bilgilendirme Toplantısı'nda Türkiye, Mısır'a resmi bir anlaşma teklifinde bulundu. Toplantının ardından Kahire yönetimine çağrıda bulunan MSB yetkilileri, "Mısır ile de karşılıklı menfaatler doğrultusunda deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşma imzalamaya hazır olduğumuzu bir kez daha vurguluyoruz" ifadelerini kullandı.
MSB yetkilileri, Mısır'ın Yunanistan yerine Türkiye ile anlaşması durumunda 15 bin kilometrekareden daha fazla deniz yetki alanına sahip olacağını belirterek şunları ekledi: "Mısır’ın ülkemizle böyle bir anlaşma imzalaması halinde, Yunanistan ile yapabileceği muhtemel bir anlaşmaya kıyasla 15 bin kilometrekareden daha fazla deniz yetki alanına sahip olacağı değerlendirilmektedir. Ülkemiz, Doğu Akdeniz’deki meşru hak ve menfaatlerini uluslararası hukuk çerçevesinde korumaya devam edecektir."
Libya Temsilciler Meclisi'nin anlaşmayı onaylamasına en sert tepki veren ülkeler arasında Yunanistan, İsrail ve Mısır yer alıyor. Mısır, Türkiye-Libya anlaşmasını "egemenlik haklarının ihlali" olarak nitelendirmişti.
Türkiye ise son dönemde Mısır'ın tepkisini yumuşatmaya yönelik diplomatik hamleler yürütüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın 23 Ekim'de İstanbul'da düzenlenen R4 (bölgesel dörtlü) toplantısı kapsamında Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati ile yaptığı ikili görüşmede de bu konu ele alınmıştı. Abdulati, görüşmede Mısır'ın Türkiye-Libya anlaşmasını kategorik olarak reddettiğini belirtirken, Fidan ise Mısır'ın kaygılarını anlayışla karşıladıklarını ve çözüm için görüşmelerin süreceğini ifade etmişti. MSB'nin açıklamaları, bu bakanlar düzeyindeki görüşmeden yaklaşık bir hafta sonra geldi.
Öte yandan Türkiye'nin teklifi Yunanistan'da rahatsızlık yarattı. Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, New York'ta BM Genel Sekreteri António Guterres ile yaptığı görüşmenin ardından, Türkiye'nin teklifine atıfta bulunarak "deniz bölgelerinin ihale konusu olamayacağını" savundu. Yunan Protothema gazetesinin haberine göre Gerapetritis, "Komşu denizci devletler arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar vardır ve bunlara saygı gösterilmelidir. Uluslararası deniz hukuku kurallarına riayet, barış ve refah için vazgeçilmezdir" dedi. Yunan Bakan ayrıca Mısır ile stratejik ve kardeşçe ilişkilerinin gelişmeye devam ettiğini vurguladı.
Doğu Akdeniz, son yıllarda dünyanın en karmaşık jeopolitik rekabet alanlarından birine dönüştü. Türkiye, Yunanistan, Mısır ve İsrail arasındaki mücadelenin merkezinde doğalgaz yatakları, deniz yetki alanları, enerji nakil hatları, askeri güvenlik ve bölgesel nüfuz gibi kritik başlıklar yer alıyor.