Son üç yılda Suudi Arabistan, alışılmadık bir ziyaretçi listesine ev sahipliği yaptı. Sudan'daki iki savaşan tarafın temsilcileri, 2023 yılında Cidde'de sivillerin korunmasına ilişkin bir deklarasyon imzaladı. Aynı yılın ilerleyen dönemlerinde, yaklaşık 40 ülkenin temsilcisi Ukrayna'da barışı görüşmek üzere aynı şehirde bir araya geldi. Şubat 2025'te ise Amerikan ve Rus dışişleri bakanları, Ukrayna'nın işgalinden bu yana türünün ilk örneği olan bir görüşme için Riyad'da bir araya geldi. Bir ay sonra, Amerikalı ve Ukraynalı yetkililer Cidde'de buluşarak bir ateşkes önerisi üzerinde anlaştılar. Uzun süre tarafsız bir arabulucudan ziyade bölgesel rekabetlerin bir tarafı olarak görülen bir ülke, dünyanın en yoğun müzakere merkezlerinden biri haline gelmişti.
Bu ay, söz konusu ülke saldırı altında kaldı. Husi füzeleri havaalanlarını vururken, İran yılın başlarında altyapısına saldırdı. Beklenti, saldırı altındaki bir devletin diplomasiyi bırakıp güç kullanımına yönelmesi yönündedir. Ancak Suudi Arabistan bunu yapmadı ve uluslararası hukuk, yapmamasının doğru olduğunu gösteriyor.
BM Şartı'nın 51. maddesi meşru müdafaa hakkını güvence altına alır, ancak bu hakkın sınırları vardır. Nikaragua (1986) ve petrol platformları (2003) davalarında —ki ikincisi tesadüfen İran tarafından açılmıştır— Uluslararası Adalet Divanı, meşru müdafaanın gerekli ve orantılı olması gerektiğini teyit etmiştir. Saldırıya ölçülü bir güçle karşılık verirken müzakereye alan bırakan bir devlet, hukuki konumunu zayıflatmaz; aksine güçlendirir. Her orantılı yanıt ve açık tutulan her diplomatik kanal, bu olaylar yargılandığında önem taşıyacak olan kayda katkıda bulunur.
BM Şartı, meşru müdafaaya izin vermekten daha fazlasını yapar. 2(3) numaralı madde, devletlerin anlaşmazlıklarını barışçıl yollarla çözmelerini zorunlu kılar ve 33. madde bu yöntemleri sıralar: müzakere, arabuluculuk, iyi niyet girişimleri ve diğerleri. Orta Doğu'nun büyük bir kısmında bu maddeler süs olarak görülür. Suudi Arabistan ise bunları politika haline getirdi. 2023'te İran ile ilişkileri yeniden tesis etme anlaşması ve aynı yıl Riyad'da Husilerle yapılan doğrudan görüşmeler, barışçıl çözüm için ciddi girişimlerdi. Bu çabaların daha sonra füzelerle karşılanması, Riyad'dan ziyade karşı taraf hakkında çok şey anlatıyor.
Arabulucu olmak sadece erdemli bir davranış değil, aynı zamanda kazançlıdır. Bir savaşın her iki tarafının da ziyaret edebildiği bir devlet; satın alınamayacak bilgi, nüfuz ve minnet kazanır. Suudi Arabistan'ın 2022'deki Rusya-Ukrayna esir takasındaki rolü, ona Moskova ve Kiev nezdinde kendi ölçeğindeki az sayıda devletin sahip olduğu bir saygınlık kazandırdı. Amerikan-Rus görüşmelerine ev sahipliği yapması da, faydanın çok önemli olduğu bir anda onu Washington için kullanışlı kıldı.
Bu itibarın değeri kriz anlarında ortaya çıkar. Krallık saldırıya uğradığında, sadece bölgesel bir çatışmanın başka bir tarafı olarak görülmüyor. Bir toplayıcı (convener) olarak sözünü tutan bir devlet olarak görülüyor ve hükümetler, gelecek ay diplomatik hizmetlerine ihtiyaç duyabilecekleri bir ortağı terk etme konusunda daha yavaş davranıyorlar. Türkiye ve Pakistan'ın bu ay Riyad'a yönelik savunma taahhütlerini harekete geçirme kararı, askeri bir hesaplamayı yansıttığı kadar, Suudi Arabistan'ın yanında durmaya değer olduğu yönündeki bir kabulü de yansıtıyor.
Bu durum yatırımcılar için de önem taşıyor. Sermaye, çatışma riskini azaltan ve aynı zamanda bunu absorbe edebilen yetki alanlarını arar. Başkalarının savaşlarında arabuluculuk yapan bir devletin, kendi başına pervasız savaşlar başlatması pek olası değildir. Bu, Suudi risk profilinin hafife alınan bir parçasıdır.