Fidel Castro eşitsizliklerin arttığını, savaşların çoğaldığını ve çevrenin tehdit altında olduğunu gören genç bir adama ne söyleyebilir? Topos yayınları tarafından yayınlanan "Fidel Castro ve Zamanımız" kolektif cildi, Küba liderinin doğumundan yüz yıl sonra bu tartışmayı başlatmaya çalışıyor. Kitabın editörü ve Panteion Üniversitesi Devlet Teorisi ve Hukuk Profesörü Dimitris Kaltsonis, ERT Volos'ta "Şehre Bakmak" programında kitap ve sayfalarında dolaşan sorular hakkında konuştu. Yunan ve Kübalı yazarlar Castro'nun düşünce ve eylemlerinin farklı yönlerini inceleyerek bunların günümüz dünyası açısından önemini araştırıyorlar. Sayın Kaltsonis'in açıkladığı gibi yayının başlangıç noktası yıldönümünün ötesine geçiyor. Odak noktası, sosyal adalet, güç, sivil katılım ve gezegenin geleceği hakkındaki çağdaş tartışmayı neyin ateşleyebileceğidir.
Tartışmada Castro'nun düşüncesinin çevresel boyutu özel bir yere sahipti. Bay Kaltsonis, 1992 yılında ciltte yer alan BM Çevre Konferansı'nda yaptığı konuşmada konuştu. Analizine göre Kübalı lider, doğanın yok edilmesini toplumsal eşitsizlikler ve düşmanlıklar üreten aynı kalkınma modeliyle ilişkilendirdi. Bahsettiği gibi çevre krizini insanlığın hayatta kalmasına yönelik bir tehdit olarak gördü. Profesöre göre, iklim krizinin günlük hayatı giderek daha fazla etkilediği bir dönemde, onun düşüncesinin bu yönü özellikle ağırlık kazanıyor.
Röportajın en ilginç kısımlarından biri liderin halkla olan ilişkisine değinilmesiydi. Bay Kaltsonis, Castro'yu meşgul eden bir çelişkiyi anlattı: Devrimcilerin zaferden sonra kazandığı büyük prestij, toplumsal değişime ivme kazandırabilir, ancak aynı zamanda gücün kötüye kullanılmasını da kolaylaştırabilir. Bu tehlikeye karşı Castro'nun diyalog, ikna ve aktif katılım ihtiyacını savunduğunu açıkladı. Vatandaşların, tüm umutlarını bir lidere bağlamadan, siyasi ve ekonomik sorunları kendilerinin yönetmeyi öğrenmeleri gerekiyor. Sayın Kaltsonis'in yorumuna göre mahallelerdeki tartışmalar, halk toplantıları ve sendikaların katılımı Küba toplumunun dayanıklılığına katkıda bulunan unsurlardı. Ancak bu deneyimin hatasız olmadığını da vurguladı: "Hiçbir şey mükemmel değildir, hiçbir şey kusursuz değildir."
Kitabın eleştiriye ne kadar yer bıraktığı sorusuna yanıt veren profesör, katkıda bulunanların amacının Castro'nun düşüncesini çelişkileri ve sorunlarıyla birlikte analiz etmek olduğunu açıkladı. Küba liderinin kamuya açık özeleştiri pozisyonlarına ve yanlış ekonomik tercihlerin tanınmasına değindi. Kendisi, bu kadar uzun bir siyasi yolun incelenmesinin, hem önerilerin hem de bunların uygulanmasının yanı sıra uygulamada ortaya çıkan tutarsızlıkların da incelenmesini gerektirdiğini belirtti. Tartışmanın son kısmını birbirine bağlayan konu devrimci etikti. İktidarı talep eden veya uygulayan kişi için ne gibi yükümlülükler yaratır? Bay Kaltsonis için vatandaşlara karşı dürüstlük merkezi bir yere sahiptir. Castro'nun ortaya koyduğu ilkeyi anlatırken, "Toplumun devrimci değişimi yalanlarla yapılamaz. Yarı gerçeklerle yapılamaz" dedi. Bu tavrını halkın temel eğitimi ve iletişim kurma yeteneği ile ilişkilendirdi.