Orta Doğu'daki savaş, enerji arzında yaşanan kesintiler ve gıda sevkiyatındaki engeller nedeniyle 2026 yılında küresel piyasalarda emtia fiyatlarının yüzde 23 oranında artabileceği Dünya Bankası tarafından öngörüldü. Kuruluş, çatışmaların şiddetlenmesi ve Rus petrol altyapısının zarar görmeye devam etmesi durumunda tablonun daha da kötüleşebileceği uyarısında bulundu.
Çarşamba günü yayımlanan Dünya Bankası'nın son raporuna göre, bu yıl enerji fiyatlarının yüzde 32 oranında artabileceği öngörülüyor. Bu durum, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiği 2022 yılından bu yana enerji fiyatlarının en yüksek seviyesine ulaşması riskini beraberinde getiriyor. Brent ham petrolünün varil başına ortalama 92 dolara çıkabileceği tahmin ediliyor.
Dünya Bankası'nın hesaplamalarına göre, 2026 yılında küresel petrol arzı yüzde 5,2 oranında azalabilir. 2020 yılındaki küresel ekonomik kriz hariç tutulduğunda, bu oran son kırk yıldaki en büyük petrol arzı daralması anlamına gelecektir.
Gıda Fiyatlarında Ek Baskı
Raporda, bu yıl gıda fiyatlarının yüzde 10'dan fazla artabileceği belirtildi. 2027 yılında yüzde 7'den fazla bir artış daha gerçekleşirse, iki yıllık gıda fiyatı artışı yaklaşık yüzde 18'e ulaşacak. Öte yandan tarımsal üretimde kullanılan gübre fiyatlarının da bu yıl yüzde 14 artması bekleniyor.
Karadeniz üzerinden yapılan tahıl sevkiyatındaki engeller, Orta Doğu'daki çatışmalar ve olumsuz hava koşullarının gıda fiyatlarını daha da yukarı çekebileceğinden endişe duyan Dünya Bankası, 1950'den bu yana görülen en şiddetli El Nino koşullarının ortaya çıkması halinde gıda krizi riskinin tırmanabileceğini belirtiyor. Böylesi bir senaryoda gıda fiyatlarının öngörülenin yüzde 12 daha fazla artabileceği; bunun da enflasyonu ve aşırı yoksulluğu tetikleyeceği ifade ediliyor.
Metal ve Altın Fiyatlarında Yükseliş Beklentisi
Dünya Bankası'nın tahminlerine göre, arz kesintileri ile birlikte yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve veri merkezlerine yönelik yatırımların artan talebi neticesinde bu yıl metallerin fiyatı yüzde 25 artabilir. Alüminyum, bakır ve kalay fiyatları yeni rekorlar kırabilir.
Ayrıca jeopolitik belirsizlikler sebebiyle güvenli liman olarak görülen altın başta olmak üzere kıymetli madenlerin fiyatlarının yüzde 40 oranında artabileceği öngörüldü.
Dünya Bankası Baş Ekonomist Yardımcısı Ayhan Köse, emtia piyasalarının aynı anda birden fazla büyük şokla karşı karşıya olduğunu belirtti. Artan enerji maliyetleri ve ticaret akışlarındaki aksamaların çeşitli malların fiyatlarını yukarı çektiğini vurgulayan Köse, bunun enflasyonu, gıda güvenliğini ve ekonomik büyüme üzerindeki baskıları artırabileceğine dikkat çekti.
Dünya Bankası ayrıca, Orta Doğu'daki savaştan zarar gören 25 ülkeye halihazırda 8,7 milyar dolarlık düşük faizli kredi ve diğer yardımların sağlandığını bildirdi.
Kaynak: Reuters