Kayıtlı öğe sınırınıza ulaştınız.
Daha fazla öğe eklemek için kaydedilenler listenizden öğe kaldırın.
Hediye makalelerinizin tümünü kullandınız. Her ayın 1'inde 3 yeni makale kullanılabilir olacaktır.
Petrol piyasası, İran savaşının geleceğini ikili bir ihtimal olarak görüyor. Ya Tahran ve Washington günler içinde değilse bile aylar içinde bir anlaşmaya varacak ya da uzayan ve kötüleşen bir çatışmaya doğru sürüklenecekler.
Barışa dair çok az işaret varken piyasa, belki de önümüzdeki hafta ABD ara seçimlerinin hemen ardından yeni bir çatışma dalgası bekliyor. Ancak üçüncü bir yol daha var: Mevcut çıkmazın 'yeni normal' haline gelmesi ve sonsuz bir açmaz yaratması.
Farklı aralıklarla yaklaşık 250 gündür süren çatışma ve varil fiyatının 100 doların üzerinde seyrini sürdürmesi göz önüne alındığında, aylarca sürecek bir duraklama ihtimali kafa karıştırıcı duruyor; ancak küresel enerji endüstrisinin en üst kademelerindeki bazı yöneticilerin özel görüşmelerde böyle bir sonuca hazırlanmaya başladığını giderek daha sık duyuyorum.
Başkan Donald Trump, bu çıkmazı kırmak istediğini söylüyor. 25 Ekim'de Fox News'a verdiği bir röportajda Trump, "Bir karar vermem gerekiyor: Bunu işi bitirerek sonlandırayım mı ki bu çok kolay olurdu yoksa bir anlaşma mı yapayım?" dedi.
Sorun şu ki, savaşın başlamasından bu yana benzer açıklamalarda defalarca bulundu. Görünüşe göre İslam Cumhuriyeti de bu açmazı çözmek istiyor; liderin ofisinden yapılan açıklamaya göre Yönlendirici Lider Mücteba Hamaney salı günü güvenlik şefi Mohsen Rezaee ile bir araya gelerek ülkesinin "ne savaş ne barış" durumunu sonlandırma şartlarını yineledi.
Diplomatik mesajlara rağmen Tahran ve Washington, statükonun devam etmesine izin vermenin her iki alternatiften de daha iyi olduğuna karar verebilir. Hiçbir taraf taviz vermek istemiyor ancak her iki taraf da yeni bir bombalama dalgasının maliyetlerinin farkında.
İran için bu, kritik altyapının yıkılması da dahil olmak üzere daha fazla ekonomik zarar anlamına gelecek ve rejimi toplumsal huzursuzluklara karşı savunmasız bırakacaktır. ABD Donanması tarafından abluka altında tutulan ülke, belki de Trump 2029'un başlarında Beyaz Saray'dan ayrılana kadar petrolünü ihraç edememeye devam edecektir. ABD için ise Tahran'ın bölgesel enerji kapasitesine karşı vaat ettiği misillemede bulunması durumunda önemli ölçüde daha yüksek petrol fiyatları anlamına gelecektir. Dünya içinse Hürmüz Boğazı ne tamamen kapalı ne de tamamen açık kalacaktır.
Çıkmazı uzatmak göründüğünden daha yönetilebilir olabilir. Beyaz Saray için mesele tamamen petrolden ibaret. Şu anda piyasa, çatışmanın yakında yeniden başlayacağını öngörüyor ve bu durum Amerikan petrol göstergesi olan West Texas Intermediate'ın bu ay yüzde 10'dan fazla değer kazanmasına yol açtı.
Ancak bu artış, İran'ın tankerlere yönelik saldırı dalgasına rağmen bölgeden ne kadar ham petrol çıktığını gizliyor. Emtia istihbarat firması Vortexa'ya göre, ekim ayının ilk yarısında İran hariç Orta Doğu'dan sevkiyatlar savaş öncesi seviyelere yakın bir şekilde günde yaklaşık 16.5 milyon varile yükseldi. Eksik de olsa daha güncel veriler yukarı yönlü trendin devam ettiğini gösteriyor.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright bu ay yaptığı açıklamada, arzın savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80'ine geri döndüğünü söyledi. Wright, "Bu bizi rahatlatmıyor ancak bugün uygulanabilir, makul bir fiyat oluşturdu" dedi.
Eğer petrol varil başına 100 dolar civarında kalırsa, belki de Washington sadece zaman kazanabilir, artan enerji maliyetlerini absorbe edebilir ve ablukanın İran ekonomisini yavaşça çökertmesine izin verebilir. Trump savaşın bir sonraki aşamasından ne kadar az ikili bir ihtimal olarak bahsederse —yani bir anlaşma ya da daha fazla bombalama— ham petrolün bu seviyeye yakın, hatta bunun altında kalma olasılığı o kadar artar.