Kısmen şeffaf olmayan kaynaklardan gelen bir milyar dolardan fazla para, saldırgan reklam kampanyaları ve süper zenginlerin bağışları... ABD'deki Kongre seçimleri öncesinde siyasi mücadeleye devasa meblağlar akıyor. Özellikle bir Trump müttefiki, bu iş için epey yüksek bir bedel ödüyor.
ABD'deki seçim kampanyası yeni finansal boyutlara ulaşıyor. Yalnızca beş sözde Super PAC, önümüzdeki salı günü yapılacak Kongre seçimleri öncesi kampanyalara bir milyar dolardan fazla (yaklaşık 899 milyon euro) para aktardı. Paranın büyük bir kısmı, izini sürmenin oldukça güç olduğu kaynaklardan geliyor. Bu durum, AFP haber ajansının ABD federal kurumlarının verilerine dayanarak yaptığı bir analizle ortaya konuyor.
Musk neredeyse 450 milyon dolar bağışta bulundu. 25 Ekim itibarıyla bu beş kuruluş, partilerden bağımsız seçim kampanyası harcamalarının neredeyse üçte birinden sorumluydu. Beş Super PAC'ten üçü Cumhuriyetçileri destekliyor. Harcanan bir milyar doların yaklaşık üçte ikisinin Başkan Donald Trump'ın partisinin yararına olacağı tahmin ediliyor.
Önemli bağışçılardan biri de Elon Musk. Dünyanın en zengin ismi ve Trump'ın yakın müttefiki, Cumhuriyetçi kuruluşlara yaklaşık 450 milyon dolar (yaklaşık 404 milyon euro) bağışladı. Fon alanlar arasında, incelenen beş Super PAC'in en büyüğü olan Senate Leadership Fund da yer alıyordu.
Özellikle çekişmeli geçen seçim bölgelerindeki adaylara yapılan doğrudan bireysel bağışlarda ise Demokratlar önde bulunuyor. Görünüşe göre çok sayıda küçük bağışçı, Senato ve Temsilciler Meclisi seçimlerinde favori isimlerini başarıya ulaştırmaya çalışıyor.
Yasalardaki boşluklar milyonlarca dolarlık bağışlara olanak tanıyor. Bu devasa para akışının arkasında ABD'deki seçim kampanyası finansmanına dair özel bir sistem yatıyor. PAC, "Political Action Committee" yani Siyasi Eylem Komitesi anlamına geliyor. Bu kuruluşlar sınırsız miktarda bağış kabul edebiliyor ve parayı reklam kampanyaları gibi alanlarda harcayabiliyor. Ancak adayların kendilerini doğrudan bu parayla finanse etmeleri yasak.
Super PAC'ler, 2010 yılında ABD Yüksek Mahkemesi'nin bir kararının ardından ortaya çıktı. Buna göre, şirketlerin, sendikaların ve diğer kuruluşların siyasi harcamaları, bireysel adaylardan bağımsız olmaları kaydıyla kısıtlanamayacaktı. Mahkemenin bir diğer kararı ise bu yapıların sınırsız miktarda bağış kabul etmesinin önünü açtı.
Buna karşın, bireysel adaylara yapılacak doğrudan seçim kampanyası bağışlarına 3.500 dolarlık üst sınır uygulanıyor. Ulusal parti kurullarına yapılacak bağışlar ise 44.300 dolarla sınırlı. Büyük bağışçılar, ara kuruluşlar vasıtasıyla siyasi rekabete çok daha büyük meblağlar sokabiliyor; hatta bazen bu bağışçıların kim olduğu doğrudan anlaşılamıyor.
"Para karşılığı etki" prensibine göre mi seçim kampanyası yürütülüyor? Trump döneminde PAC'lerin harcamaları artmaya devam etti. Musk'ın milyonlarca dolarlık hibeleri, siyasi etkinin görünüşe göre parayla satın alınabildiği bir gelişmenin örneğini teşkil ediyor.
New York'taki Stony Brook Üniversitesi'nden sosyolog Jen Heerwig ise yüksek harcamaların otomatil olarak seçim zaferine yol açacağına inanmıyor. Ona göre, tabandan gelen coşku ve destekten yoksun bir aday için yüz milyonlarca dolar bile etki yaratamayabilir.
Özellikle Texas'a çok fazla para akıyor. Super PAC fonlarının büyük bir kısmı Senato seçimlerine akıtılıyor. Bunlar aracılığıyla ağırlıklı olarak siyasi rakipleri hedef alan reklam spotları finanse ediliyor. Özellikle Texas'ta devasa meblağlar devreye sokuluyor.
Orada