Bugünden 86 yıl önce, Benito Mussolini’nin faşist İtalya’sı Yunanistan’ı işgal etti. İtalyanlar, görünürdeki ilk ilerlemelerine rağmen, Evrytania’dan Tuğgeneral ve efsanevi Yanya VIII. (8.) Tümeni Komutanı Charalambos Katsimitros tarafından ustalıkla tasarlanmış bir savunmaya çarptıklarını anladılar. Katsimitros, İtalyanların Kalpaki’den geçemeyeceğine inanmış ve bu inancını herkese aşılamıştı. Ve nitekim geçemediler...
Metaxas Hattı’ndan... Epir’deki tahkimat çalışmalarına
1930’ların ortalarında Bulgaristan, Yunanistan için en temel tehlikeyi oluşturuyordu. Fransa’daki, ancak II. Dünya Savaşı sırasında ülkenin felaketiyle özdeşleşen "Maginot Hattı" temel alınarak, Kasım 1936’dan Temmuz 1940’a kadar mutlak bir gizlilik içinde "Metaxas Hattı" inşa edildi. Kerkini Dağı’ndan (Belles) başlayıp Gümülcine’nin kuzeyindeki Nymphaio Tahkimatı’na kadar uzanan hattın uzunluğu 215 kilometreydi. 21 tahkimat (aralarında efsanevi Rupel de dahil) içeren hattın maliyeti 1,5 milyar drahmiydi. 2002 yılı itibarıyla bu tutar 58,5 milyar euroya denk geliyordu...
Ancak Nisan 1939’da İtalya Arnavutluk’u işgal ettiğinde, Mussolini’nin bir sonraki hedefinin Yunanistan olduğu Yunan siyasi ve askeri liderliği için netleşti... Metaxas’ın İtalya’ya bahane vermemek ve ülkenin tarafsızlığını koruduğunu göstermek için gösterdiği çabalara rağmen ulaşılan tek şey, İtalyan saldırısının ileri bir tarihe ertelenmesi oldu. Yine de 1939 yazından itibaren Epir’de bazı savunma çalışmaları başlatıldı. Tanksavar hendekleri, mayın tarlaları, gözlem postaları, sığınaklar ve benzeri yapılar inşa edildi.
İlk savunma planının kod adı "IB Planı"ydı ve Mayıs 1939’da hazırlanmıştı. Bu plan, Yunan kuvvetlerinin Arathos – Metsovo Zirvesi – Orliakas Dağı – Venetikos Nehri – Aliakmon kıvrımı – Porta geçitleri – Hadova geçidi – Vermio – Voras (Kaimakchalan) hattında toplanmasını öngörüyordu. İtalyanların bu hatta ulaşmasının 15 gün süreceği hesaplanmıştı. O zamana kadar seferber edilen birlikler de oraya varmış olacak ve örtme kuvvetleriyle birlikte İtalyanlarla daha iyi mücadele edeceklerdi.
Ancak Yunanistan-Arnavutluk sınırındaki birçok tahkimat çalışması Eylül 1939’a kadar tamamlandığı için, Genelkurmay iki alternatif plandan ilki olan IBα’yı (IBβ de vardı) uygulamaya koydu. Buna göre Yunan kuvvetleri, doğuda Küçük Prespa’dan başlayıp Pindus sıradağlarının bir dizi dağ kütlesinden geçerek Elaia’ya (Kalpaki) ve nihayet Kalamas’a kadar uzanan bir "hat" boyunca savunma yapacaktı. Artık tüm yük, 120 kilometrelik savunma düzenini kapsamak zorunda olan VIII. Tümen’in omuzlarına biniyordu.
15 Ekim: Mussolini Yunanistan’ın işgaline karar veriyor
Almanların İtalyanların planlarına dair çekinceleri vardı. Her ne kadar yakın müttefik olsalar da Mart 1940’taki bir görüşmenin ardından Hitler, Mussolini için "dersini çalışmamış bir okul çocuğunu" andırdığını söylerken; Duçe, Hitler’in siyasi beceri bakımından kendisiyle boy ölçüşemeyecek "yarı çılgın bir aptal" olduğuna inanıyordu.
Ancak Hitler’in ard arda gelen askeri başarılarının ardından Duçe onun hakkındaki fikrini değiştirmeye başladı ve onu taklit etmek istedi...
Yunanistan’a karşı saldırı kararı nihai olarak 15 Ekim’de alındı. Bu tarihten önceki dönemde bir dizi erteleme yaşanmıştı. Saat 11.00’de Palazzo Venezia’da başlayan toplantıya katılanlar...