Maliye Bakanı'nın tamamen karşılanabilirlik üzerine odaklanması doğru bir yaklaşım olsa da, 100 sterlinlik yardımlar ve ertelenen kararlar tüketicileri bir sonraki fiyat artışı dalgasından korumayacak.
Küçük önlemler yığınının ortasında, John Healey'nin bütçesindeki hemen hemen her şey enerji maliyetine geri dönüyordu. İran savaşının bir sonucu olarak ortaya çıkan yüksek enerji fiyatları enflasyonu körükledi, hanehalkı gelirlerini eritti, işletmeler üzerinde yük oluşturdu ve gelecek yıl için GSYH büyüme tahmininin %1,6'dan sadece %1'e düşürülmesinin ana nedeni oldu.
Enerji, Healey'nin tüketiciye yönelik politikalarındaki tek sürprizinin de odak noktasıydı: Bu kış yakıt faturalarına yardımcı olmak için A-D belediye vergi dilimindeki 20 milyon haneye 100 sterlinlik ödeme yapılması. Bu, esasen banka ek vergisi yoluyla bankalardan 15 ay boyunca birkaç sterlin alınarak finanse edilecek.
Ancak Maliye Bakanı, faturalar geldiğinde 100 sterlinin cömert görünmeyeceğini biliyordur. Gaz fiyatları hala yükseliyor ve önde gelen tedarikçi EDF'nin son tahminine göre, düzenleyicinin fiyat tavanı Ocak ayında 466 sterlin artırılarak ortalama bir hane için yıllık oranı 2.189 sterline çıkaracak. İşçi Partisi Temmuz 2024'te göreve geldiğinde, parlamento dönemi boyunca faturalardan 300 sterlin düşürmekten safça bahsederken, tavan fiyat 1.568 sterlindi.
Bu nedenle, enerji konusundaki mesajların değişmesi şaşırtıcı değil. İşte Healey'nin konuşmasında gelecekteki büyük değişikliklerin sinyalini veren bölüm: "Bugün enerji konusunda yeni bir rota belirliyorum: Birleşik Krallık'ın enerji maliyetlerini Avrupa ile aynı seviyeye getirmek. Bu noktadan itibaren, İşçi Partisi hükümetimizin önceliği her şeyden önce daha ucuz enerji olacak ve temiz enerji de bunu başarmanın anahtarıdır."
Karşılanabilirliğe yönelik bu sıfırlama için ne mutlu. Bu çok gecikmiş bir adımdı. Başbakan'ın özlemini çektiği "yeniden sanayileşme" de dahil olmak üzere ekonomik büyümenin önündeki en büyük engel, Birleşik Krallık'taki enerji maliyetidir. Healey'nin uluslararası gaz fiyatları konusunda yapabileceği pek bir şey yok, ancak kendi ifadesiyle "enerji sistemimizde köklü reform" yapabilir. Peki plan ne?
Ne yazık ki, "yeni rota"nın bulanıklaştığı yer burası. "Enerji faturalarının tüm yönlerini aşağı çekmek için yeni bir maliyet kontrol çerçevesi" getirme vaadini ele alalım. Bu hırs övgüye değer, çünkü enerji faturaları, ödenmemiş tüketici enerji borçlarının sosyalleştirilmesinden Sizewell C'nin finanse edilmesine kadar, genel vergilerden karşılanması gereken harçlar ve masraflarla dolup taşmış durumda. Hazine'nin bu tür gizli vergilerle ilgilenmesinin zamanı çoktan gelmişti.
Ancak maliyetler, yeni bir çerçeve içine yerleştirildikleri için ortadan kaybolmuyor. Zor soru, bir Maliye Bakanı'nın tüketiciler ve işletmeler için daha düşük ön ödemeli faturalar adına Hazine kasasından ne kadar fon ayırmaya istekli olduğudur. Bu küçük bir soru değil, çünkü harçların geniş kapsamlı tanımları 15 milyar sterline varan rakamlar ortaya çıkarabilir.
Healey'nin (faturaları düşürmedikçe) yeni harç talep etmemesi iyi bir şey, ancak bu, mevcut karmaşayı temizlemekle aynı şey değil. Yeşil hidrojen projeleri için finansman Hazine tarafından üstleniliyor, bu bir başlangıç. Ancak Healey'nin tırpanının boyutunu keşfetmek için gelecek yılki harcama incelemesini beklemek gerekecek gibi görünüyor. Daha fazla aciliyet gerekiyor.
Elektrik üretimi tarafında biraz daha netlik vardı. Healey, "Bu hükümet, yeni projeleri ancak faturaları düşürdüklerinde ve şebekeye bağlanabildiklerinde satın alacak ve inşa edecek" dedi. Bu, fiyatlar düşene kadar (ki bu muhtemelen geliştiriciler için borçlanma maliyetlerinde bir düşüş gerektirir) açık deniz rüzgar enerjisi komisyonlarının yavaşlatılacağına ve şebekenin yükseltilmesinin daha ileri bir aşamaya taşınacağına dair güçlü bir ipucu olarak okunuyor.