Gıda güvenliği savunucuları uzun süredir limon, misket limonu ve portakallardaki pestisit kalıntıları konusunda endişeliydi; şimdi ise bu konuyla ilgili bir sosyal medya paylaşımı viral oldu. Limonlu kek yemek veya buzlu ve limon dilimli bir cin tonik içmek ne kadar güvenli?
Yemeklerinize narenciye kabuğu rendesi serpiyor veya bir dilim limonla sıcak su mu içiyorsunuz? Geçen hafta viral olan bir Instagram paylaşımına göre, bunu yapmamalısınız. @wholefoodwarrior adlı kullanıcı, “Lidl'daki bazı narenciye ürünleri artık 'Tüketime uygun olmayan kabuk' uyarısıyla geliyor” paylaşımında bulundu. Kullanıcı, süpermarketin meyveleri korumak için kullanılan hasat sonrası kimyasalları listeleyen etiketlerinin fotoğraflarını paylaştı: azoxystrobin ve fludioxonil (misket limonu için) ile imazalil, 2-phenylphenol, thiabendazole, pyrimethanil ve fludioxonil (kolay soyulan narenciyeler için), ayrıca kabuğun mum kaplamasında E903 (her ikisi için).
Paylaşıma gelen 10.500 yorum büyük ölçüde dehşet vericiydi. Peki bu maddeler nelerdir? Ve tüketiciler ne kadar endişelenmeli?
Pesticide Action Network UK (Pan UK) adlı yardım kuruluşunun politika ve kampanyalar başkanı Sarah Compson, bunların birçoğunun mantar ilacı (fungisit) olduğunu ve bilinen veya şüphelenilen kanserojenler ile endokrin bozucu maddeler içerdiğini söylüyor. Compson, “Imazalil, narenciye meyvelerinde depolama ve nakliye sırasında yaygın olarak kullanılan hasat sonrası bir mantar ilacıdır” diyor. “Şüpheli bir kanserojen, üreme ve gelişim toksinidir. Çoğunlukla narenciyenin kabuğunda bulunur, bu nedenle kabuğu rendelenerek kullanılırsa tüketilebilir.” Pan UK politika yöneticisi Nick Mole, AB'nin 2018'de imazalil için maksimum kalıntı seviyesini düşürmeyi değerlendirdiğini, ancak narenciyenin bu düzenlemeden muaf tutulduğunu ve 2019'da yapılan değişikliklerin sadece muz, elma ve armut için geçerli olduğunu ekliyor.
Dolayısıyla uyarı etiketleri yeni olsa da, bu pestisitlerin kullanımı kesinlikle yeni değil. Compson, “Narenciye, düzenli olarak çoklu pestisit kalıntısı yüksek çıkan ürünler listemiz olan 'Kirli Düzine'nin başında yer alıyor” diyor. “Buna, insanlar ve çevre üzerindeki toksik etkileri nedeniyle İngiltere ve Avrupa'da kullanımı yasaklanmış oldukça tehlikeli pestisitler de dahil olabilir.” Bu yıl greyfurt listenin başında, misket limonu ise üçüncü sırada yer aldı. Son beş yılda, kolay soyulan narenciyeler, portakal ve limon her zaman ilk yedi içinde yer aldı.
Compson, süpermarketlerin meyve ve sebzelerin üretiminde ve korunmasında kullanılan kimyasalları beyan etmelerinin tavsiye edildiğini ancak yasal bir zorunluluk olmadığını belirtiyor. “Bir süpermarketin bu konuda şeffaf olduğunu görmek harika. Narenciye üzerindeki kimyasalların etiketlenmesi, en azından tüketicilerin daha bilinçli seçimler yapmasını sağlıyor, ancak tüketiciler bu kimyasallara en başta maruz kalmamalı.” Pan UK, iki yılda bir İngiliz süpermarketlerini araştırıyor ve onları pestisitlerle mücadele çabalarına göre sıralıyor. 2024'teki son sıralamada, Waitrose ve M&S “yol gösterici” olarak öne çıktı.
Ancak Guardian, yorum almak için Lidl ile iletişime geçtiğinde, etiketlerin daha fazla şeffaflık sağlama çabası değil, bir hata sonucu eklendiği ortaya çıktı. Bir sözcü, “Müşterilerimize, bu ürünlerin değişmediğini ve tüm İngiltere güvenlik standartlarına tam olarak uyduğunu temin ederiz” dedi. “Karışıklığı önlemek için ambalaj etiketinin güncellenmesi konusunda tedarikçimizle birlikte çalışıyoruz.”
Listelenen (yanlışlıkla) tüm kimyasallar belirli seviyelerde ayrı ayrı kullanım için güvenli olarak sınıflandırılsa da, kampanyacıları en çok endişelendiren şey “kokteyl etkisi”. Compson, “Güvenlik testleri gerçek hayattaki beslenme maruziyeti üzerinde yapılmıyor” diyor. Lidl'ın etiketlerinin de ortaya koyduğu gibi, “İnsanlar aynı anda birden fazla pestisite maruz kalıyor. Mevcut düzenlemeler halk sağlığını korumak için yeterli değil.”