Bu hamle, Avrupa'nın otomotiv endüstrisini Çin'in haksız ticaret uygulamalarından korumayı amaçlıyor. Avrupa Birliği'nin mart ayında önerdiği Endüstriyel Hızlandırıcı Yasası (IAA), Avrupa'daki araba fabrikalarını modernize etmeyi ve yalnızca Avrupa'da üretilen araçları sübvanse etmeyi hedefliyor.
Ancak AB'nin "Avrupa'da Üretilmiştir" planı, Türkiye, Fas, Japonya ve Güney Kore gibi Avrupa tedarik zincirlerine derinlemesine entegre olmuş diğer müttefik araba üreticisi ülkeler arasında derin bir endişeye yol açıyor.
IAA'nın kendi araç üretimi üzerindeki olası etkileri konusunda aylarca süren anlaşmazlığın ardından Almanya ve Fransa, bu ayın başlarında İngiltere ve Norveç gibi AB üyesi olmayan ülkelerdeki tedarikçilerin "Avrupa menşei" statüsü kazanmasına olanak tanıyacak kilit bir uzlaşmaya vardılar.
Ancak otomotiv sektöründeki diğer kilit oyuncular, 1990'ların ortalarından bu yana AB pazarına kesintisiz erişimin tadını çıkaran Türkiye dahil olmak üzere dışarıda bırakılacak.
Teklifler yasalaşmadan önce Brüksel'de hâlâ büyük yasama engelleriyle karşılaşacak olsa da İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) başkanı Ayhan Zeytinönü, Fransa-Almanya çerçevesinin Türkiye'nin otomotiv sektörü için yıkıcı olabileceğini düşünüyor.
Zeytinönü DW'ye yaptığı açıklamada, "Türkiye'nin toplam otomotiv ihracatının %73'ü AB'ye gidiyor" dedi. "Eğer AB pazarında bir 'Avrupa'da Üretilmiştir' engeliyle karşılaşırsak, bu AB ile ticaret sekteye uğrayacak ve ihracatımız büyük zarar görecektir."
Ayrıca Türkiye'nin dışlanmasının Çin'e karşı rekabet gücünü güçlendirmek yerine Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini de sözlerine ekledi.
Türkiye'nin otomotiv ihracatçıları birliği OİB, ülkenin geçen yıl AB'ye yaptığı otomotiv ihracatının toplam 30,1 milyar dolar (26,8 milyar euro) olduğunu hesapladı.
IAA, batarya hariç bir aracın bileşenlerinin toplam değerinin %70'inin Avrupa'da yapılmasını şart koşuyor.
Bununla birlikte, ilk teklif yalnızca geçen yıl yeni AB araç tescillerinin yalnızca %27'sini oluşturan akülü elektrikli araçları (EV'ler), şarj edilebilir hibritleri ve yakıt hücreli modelleri kapsıyor.
Uluslararası otomotiv araştırma ağı GERPISA'nın direktörü ve Fransa Ulusal Bilim Araştırma Merkezi'nde (CNRS) kıdemli araştırmacı olan Tommaso Pardi, %70'lik hedefin dikkate değer ölçüde cömert olduğunu belirtiyor.
Pardi DW'ye verdiği demeçte, "Ortalama Avrupalı yapımı bir elektrikli arabayı alıp bataryayı çıkardığınızda, [parçaların] yaklaşık %83'ünün Avrupa'dan geldiğini görürsünüz" dedi.
Alman-Fransız planının revize edilmiş versiyonu altında, bazı kendi kendine şarj olan hibritler ile benzinli ve dizel araçlar 2035'ten sonra da satılmaya devam edebilir ve bunlar da "Avrupa'da Üretilmiştir" kurallarından etkilenecektir.
Bu arabalar çok daha düşük oranlarda Avrupa parçası içeriyor. Türkiye'nin geçen yıl AB'ye yaptığı yaklaşık 800.000 araç ihracatının çoğunluğu bu çok daha büyük şemsiye altına giriyor.
Türkiye'nin dışlanmasının bir diğer önemli nedeni de Çinli otomobil üreticilerinin AB pazarına arka kapıdan erişim kazanma umuduyla orada varlıklarını genişletmeleri ancak büyük engellerle karşılaşmalarıdır.
Bunlar arasında, üretilen araçlar AB güvenlik standartlarını karşılamadığı için kuzeybatıdaki Eskişehir'deki fabrikası bir yıl içinde kapanan SWM Motors da yer alıyor.
BYD'nin Ege kıyısındaki büyük bir sanayi merkezi olan Manisa'da 1 milyar dolarlık bir fabrika açma planları ise askıya alındı.
Bu arada danışmanlık firması AlixPartners'a göre Fas, COVID-19 pandemisinden bu yana Çin'den batarya ve oto parçaları alanında çoğunlukla 10 milyar avrodan (11 milyar dolar) fazla Çin yatırımı aldı.
Fransa için Kuzey Afrika ülkesi, Alman otomotiv sektörü için Çin'in oynadığırole benzer bir rol oynuyor; Fransız otomobil üreticilerinin rekabetçi kalmasına yardımcı olan düşük maliyetli bir üretim merkezi. Bütçe dostu Fransız modelleri w