Norveç ve Finlandiya liderleri, gelecek ay Abu Dabi'de yapılması planlanan ABD destekli görüşmeler öncesinde, Ukrayna'daki savaşı sona erdirmek için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile nadir bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Salı günü gerçekleşen bu görüşme, Batı Avrupalı devlet başkanlarının Rus liderle doğrudan görüşmekten kaçınma yönündeki uzun süreli politikasından bir sapma olarak kayıtlara geçti.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Stoere, Putin ile 90 dakika boyunca görüştü.
ABD Başkanı Donald Trump Salı günü gazetecilere verdiği demeçte, Rusya ve Ukrayna devlet başkanları arasındaki doğrudan görüşmelerin "çok yakında" gerçekleşeceğini söyledi. Ancak Trump'ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski yerine giderek daha fazla Putin'in yanında yer almasıyla, Batılı liderler Ukrayna savaşını sona erdirmek için yürütülen ABD liderliğindeki müzakerelerin büyük ölçüde dışında bırakıldı.
Avusturyalı siyasi analist Gerhard Mangott, Avrupa hükümetlerinin savaşa çözüm bulma konusunda "kendilerini çıkmaza soktuklarını" ve Salı günkü görüşmenin bir diyalog kanalı oluşturma çabası olduğunu belirtti.
İskandinav liderler, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya lehine yaptığı politika değişikliğinin ardından diplomatik süreci etkilemeyi umuyor. ABD'nin Ukrayna ile ilişkileri, Trump'ın Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırılarını, bu yıl ABD'de iki katına çıkan dizel yakıt maliyetlerindeki artışın sorumlusu olarak göstermesinden bu yana son 18 ayın en düşük seviyesine geriledi.
Trump, Rus petrolüne yönelik yaptırımlara rağmen Rus dizel stoklarının ABD ve küresel piyasalara salınması için Putin ile bir anlaşma yaptı. Ayrıca, yeni onaylanan ABD yaptırımlarından Rusya'yı muaf tutması, Avrupa'da ve büyük ölçüde bu yaptırımları destekleyen kendi Cumhuriyetçi Partisi içinde öfkeye neden oldu.
Ukrayna ayrıca ABD'yi, füze güdüm istihbaratı sağlayan askeri sınıf Starshield uydu sistemine erişimini kısıtlamakla suçladı.
Stubb, Putin ile yapılan görüşmeyi "açık ve esaslı" olarak nitelendirdi.
Finlandiya Cumhurbaşkanı, "Biz Rusya'nın komşu ülkeleriyiz. Bu savaşın sonucu, bizim ve daha geniş anlamda Avrupa'nın güvenliği üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olacak. Savaşın sona ermesi doğrudan görüşmeler gerektiriyor" dedi.
Stoere, Stubb ile birlikte Putin'e "gerilimi düşürmenin önemini vurguladıklarını" belirtti.
Stubb, X platformunda yaptığı paylaşımda, görüşmenin "20 Ekim'de Oslo'da yapılan toplantının bir devamı" olduğunu belirterek, Washington ile Kiev arasındaki ilişkilerin bozulduğu bir dönemde ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ile Zelenski arasında yapılan görüşmelere atıfta bulundu. Stubb, Putin ile yapılan görüşmenin "Ukrayna ve Amerika Birleşik Devletleri ile istişare içinde" hazırlandığını söyledi.
Stubb, ortak görüşmenin Avrupa'nın temsilcileri olarak değil, Norveç ve Finlandiya liderleri olarak bireysel kapasiteleriyle gerçekleştirildiğinin altını çizdi.
Stubb, "Ukrayna'ya verdiğimiz desteğin sarsılmaz olduğunu vurguladık" dedi.
Stubb, tüm Batılı müttefiklere bu girişim hakkında danışıldığını ve Ukrayna'nın, Avrupa'nın Rusya'ya "sessiz muamelesi" yaparak barış çabalarına katkıda bulunamayacağını savunarak yeni bir iletişim kanalı açılmasını talep ettiğini söyledi.
Norveç Başbakanı Stoere ise şunları ekledi: "Karşı tarafla konuşmak, baskıyı kaldırdığımız anlamına gelmez. Bu nedenle, Avrupa'nın da o tarafta anlaşılabilecek seslerle bunu yapması gerektiğine inanıyorum."
Putin ile yapılan görüşmenin ardından Zelenski ile de bir telefon görüşmesi gerçekleştirildi.
Kremlin'in görüşmeye ilişkin özeti, Rus liderin sert tutumunu koruduğunu gösteriyor.
"Adil ve uzun vadeli bir barışa ulaşmanın ancak Rusya Federasyonu'nun meşru çıkarlarının gözetilmesiyle mümkün olduğu vurgulandı."