Sahip olduğumuz tek gezegeni kurtarmak iyi bir ekonomik mantık barındırır. Sonuçta, ölü bir Dünya üzerinde kazanılacak para yoktur. Şu anda bazı maliyetler söz konusu olabilir, ancak çocuklarımızı kesin bir yıkımdan korumak için bunları ödemeye değer.
Bu önermeler bugün kendini kanıtlamış görünmektedir. Ancak yirmi yıl önce, ana akım ekonomistler çok farklı fikirlere sahipti. İklim krizinin yalnızca ekonomik bir dalgalanma olacağını, büyüyen ekonomiler tarafından kolayca sindirileceğini ve bu nedenle para harcamaya değmeyeceğini kanıtlamışlardı. Kendi muhasebelerinde, buzulları ve buz örtülerini işlevsel olarak değersiz görüyor, ağaçların yalnızca kesildiklerinde GSYİH'ye katkı sağladığını ve yaşanabilir bir iklimin bir elektronik tabloda bile bir satırı hak etmediğini düşünüyorlardı.
Ne değişti? Bundan yirmi yıl önce bu hafta, Dünya Bankası'nın eski baş ekonomisti ve Gordon Brown'ın danışmanı olan Nicholas Stern tarafından dünyayı sarsan bir rapor yayımlandı. Onun 'İklim Değişikliğinin Ekonomisi' adlı incelemesi, ekonomistler arasındaki geleneksel anlayışı alt üst etti ve onları yeni bir yüzyıla sürükledi. Düşük karbonlu bir geleceğe yatırım yapmanın neden ekonomik olarak mantıklı olduğunu ilk kez açık ve cesur terimlerle ortaya koydu.
Grafikler ve verilerle dolu 700 yoğun sayfadan oluşan Stern incelemesi, dönüştürücü bir düşünce modelidir. Standart ekonomik araçları ve yöntemleri kullanarak, diğer ana akım ekonomistlerin anlayabileceği şekillerde Stern üç temel ve o zamanlar radikal sonuca vardı: İklim eylemsizliğinin maliyetlerinin eylem maliyetlerinden daha büyük olduğu; iklim krizinin bir piyasa başarısızlığı olduğu; ve ekonomik büyümenin sera gazı emisyonlarını azaltmakla uyumlu olduğu.
Stern'ün çok önemli kavrayışı, tüm tezinin dayandığı devrimci fikir, gelecekteki nesillerin de tıpkı bizimki gibi doğma hakkına sahip olduğu gerçeğiydi. Geleneksel ekonomi, gelecekte olabilecek her şeye karşı güvensizlik duyar ve buna bir “iskonto oranı” uygular. Olası gelecekteki karlar, olası gelecekteki zararlar gibi, bugünün karlarından daha düşük değerde kabul edilir.
Bu, şirketlerin hesapları derlenirken mantıklı gelebilir, çünkü iyimser varsayımlar üzerinden kendilerini aşırı derecede satmalarını engeller. Ancak iklim söz konusu olduğunda bir iskonto oranı uygulamak büyük bir çarpıtmadır – etkili bir şekilde, gelecekteki insan yaşamlarına daha düşük bir değer atandığı ve dolayısıyla büyüdüklerinde çocukları koruyan eylemleri şimdi almanın ekonomik olmadığı anlamına gelir.
Bu önerinin o zamanlar ne kadar sarsıcı olduğunu ölçmek için, çalışması iklim ekonomisi için önceki standart olan eski Yale ekonomi profesörü William Nordhaus'u ele alalım. 1990'ların başlarında, ülkelerin sanayi öncesi seviyelerin yaklaşık 3C ila 4C üzerinde "ılımlı" küresel ısınma için bütçe ayırmaları gerektiğini güvenle ileri sürmüştü, çünkü bunun altında sera gazı emisyonlarını kesmenin maliyeti iklim değişikliğinin zararından daha ağır basacaktı. Bu sonuçlara ulaşmak için Nordhaus'un çalışması, Stern'ün meydan okumaya giriştiği, gelecekteki zararlara ve gelecekteki yaşamlara atfedilen aynı "iskontolamaya" güveniyordu.
Diğer ekonomistlerin –Nordhaus da dahil olmak üzere– Stern'e yönelttiği zehir zemberek eleştiriler çok şiddetliydi. O sırada bunu Financial Times için haber yapmıştım ve geleneksel ekonomistlerin, dünya çapındaki Hazine tahminlerinin merkezi bir teneti olan iskonto oranına müdahale edilebilmesi karşısında öfkeyle homurdanmalarını hatırlıyorum. Etik nokta onlardan kaçmış gibi görünüyordu. Etiğin GSYİH'de çok az yeri vardır.
Ancak Stern analizine sadık kaldı ve o zamandan beri geçen 20 yıl içinde bu,