BRASILIA, 27 Ekim (Reuters) - Brezilya'da düşük gelirli vatandaşlar, kazançlarının giderek artan bir kısmını kredi kartı ve diğer yüksek maliyetli tüketici kredilerinin faiz ödemelerine ayırıyor; bu durum politika yapıcıları aşırı borçlanmayı nasıl azaltacakları konusunda harekete geçmeye zorluyor.
Merkez Bankası'nın yeni verileri, Başkan Luiz Inacio Lula da Silva'nın mevcut döneminin ilk yılı olan 2023'ün sonlarından bu yana pahalı kredi türlerine olan bağımlılığın arttığına işaret ediyor. Lula yönetimi, ekonomik büyümeyi desteklemenin bir yolu olarak uzun süredir daha fazla kredi imkanını savunuyordu.
Ancak Merkez Bankası, en son finansal istikrar raporunda, hanehalkı bütçelerinin yüksek faizli borçların geri ödenmesiyle erimesinden duyduğu endişeyi bir kez daha dile getirdi ve daha riskli kredi segmentlerini hedefleyen makro ihtiyati tedbirler üzerinde çalıştığını yineledi.
Toplamda asgari ücretin iki katına kadar, yani 3.242 real (604 dolar) kazanan borçlular arasında, kredi kartı borcuna harcanan gelirin payı Haziran ayında %15 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, tarihsel zirvelere yakın olup, asgari ücretin 10 katından fazla kazananlar arasında kaydedilen %3,75'lik oranın dört katına denk geliyor.
Bu uçurum, teminatsız tüketici kredilerinde de belirginleşti. Asgari ücretin iki katına kadar kazanan borçlular için bu borcun servisine ayrılan gelirin payı Haziran ayında %9,6 seviyesindeyken, asgari ücretin 10 katından fazla kazananlarda bu oran %3,1'de kaldı.
Merkez Bankası, finansal hizmetlerin hızla dijitalleşmesinin, düşük gelirli tüketicilere kredi tekliflerinin ulaşılabilirliğini önemli ölçüde artırdığını ve dolayısıyla borç seviyelerini yükselttiğini belirtti.
Banka, detay vermeden, "Buna yanıt olarak Merkez Bankası, aşırı borçlanmayı azaltmak, kredi sürdürülebilirliğini ve finansal sistemin dayanıklılığını güçlendirmek amacıyla daha yüksek riskli kredi segmentlerini hedefleyen makro ihtiyati tedbirleri değerlendiriyor" açıklamasında bulundu.
Rapor, hem hanehalkı hem de şirketler için borç ödeme kapasitesinin zorlandığını belirtti. Aileler arasında borç yükü son 21 yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, bu durumdan en çok düşük gelirli borçlular etkileniyor.
Merkez Bankası, kredi riskinin arttığını ve yakın vadede yüksek kalmaya devam etmesinin muhtemel olduğunu ifade etti.
Hanehalkı kredilerindeki sorunlu varlıklar, büyük ölçüde temerrütlerden kaynaklı olarak çoğu kredi segmentinde 2012'den bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı; temerrüt göstergeleri ise yılın ikinci yarısında baskının devam edeceğine işaret ediyor.