Gökbilimciler, 27 gün süren rekor kırıcı bir kozmik patlamanın keşfinin ardından şaşkınlık yaşıyor.
Birmingham Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, GRB 220706A olarak adlandırılan devasa gama ışını patlamasının (GRB), şimdiye kadar kaydedilen diğer tüm GRB'lerden 20 gün daha uzun süre aktif kaldığını belirtti.
GRB'ler, evrendeki en güçlü patlamalardır ve birkaç saniye içinde Güneş'in tüm yaşam süresi boyunca yayacağından daha fazla enerji açığa çıkarırlar.
Bu patlamalar, yakıtı tükenen devasa bir yıldızın çökerek kara deliğe dönüşmesiyle meydana gelebilir ve genellikle birkaç milisaniye ile birkaç dakika arasında süren kısa ömürlü olaylardır.
Merkezi güç kaynağı genellikle hızla tükenir, ancak nadir görülen ultra uzun GRB türleri, daha uzun süre yüksek enerjili parlamalar üretmeye devam edebilir.
Birmingham Üniversitesi Fizik ve Astronomi Okulu'ndan Benjamin Gompertz, Space.com'a verdiği demeçte, "Patlamanın durağan çerçevesinde yaklaşık 27. günde parlamalar görmemiz, devam eden aktif bir süreç olduğunu gösteriyor ve bu, bilinen popülasyonda emsalsiz bir durum" dedi.
"Gecikmeli parlama için önceki rekor, GRB'den yaklaşık altı gün sonraydı."
Olasılıklardan biri, olaya dahil olan yıldızın bu tür olaylarda daha önce gözlemlenenlerden çok daha büyük olmasıdır.
Dr. Gompertz, GRB 220706A'nın, Güneş'in yarıçapının 1.000 katı büyüklüğünde olan mavi üstdev (blue supergiant) olarak bilinen bir yıldız türüne ihtiyaç duymuş olabileceği teorisini öne sürdü.
Dr. Gompertz, "Bu patlamayı tetikleyen merkezi motorun ne olduğunu bilmiyoruz ve bu da onu bu kadar ilgi çekici bir olay haline getiriyor" dedi.
"Bir süpernova görmemiz, bir yıldızın çöktüğünü gösteriyor ki bu GRB'ler için standart güç kaynağıdır; ancak bu durum, aşırı geç parlamayı veya alışılmadık derecede parlak süpernovayı hemen açıklamıyor. Bunu önceki olaylar üzerinden bir dereceye kadar yorumlayabiliriz."
Araştırmacılar, ultra uzun GRB'lerin gelecekteki gözlemlerinin, kozmik fenomenlere dair anlayışlarını daha da geliştirmelerine yardımcı olacağını umuyor.
2024 yılında fırlatılan Einstein Probe, daha önce gözlemlenmesi imkansız olan bu tür olayları takip edebilen X-ışını uzay teleskobu ile bu çabalara yardımcı olacak kritik bir araç olabilir.
En son bulgular, ‘An off-nuclear tidal disruption event discovered at late times: the case of TDE 2023mfm’ başlıklı bir çalışmada yayımlandı.