New York — Başkan Donald Trump, 2024 seçim kampanyası sırasında benzini yeniden çok ucuz hale getirme sözü vermiş ve rekor seviyedeki benzin fiyatlarından Biden-Harris yönetiminin “enerjiye karşı savaşını” sorumlu tutmuştu.
Ancak araya gerçek bir savaş girdi: Trump’ın İran ile olan ve kamuoyunda büyük tepki çeken çatışması.
CNN’in AAA verilerine dayandırdığı analizine göre, küresel enerji sistemini istikrarsızlaştıran savaşın başlamasından yaklaşık sekiz ay sonra, Trump’ın ikinci dönemindeki ortalama benzin fiyatı, Biden dönemindekinden daha pahalı hale geldi.
Ocak ayında neredeyse imkansız görünen bu dönüm noktası, ara seçimlere giden süreçte Trump ve Cumhuriyetçi Parti’yi etkisi altına alan yüksek fiyat memnuniyetsizliğinin altını çiziyor.
GasBuddy petrol analizi başkanı Patrick De Haan, benzinin Trump döneminde eski Başkan Joe Biden döneminden daha pahalı olması gerçeği için, “Bu oldukça şaşırtıcı. 10 ay önce kimsenin bunu tahmin edebileceğini sanmıyorum” dedi.
Bu durum, Trump’ın 2024 yazında seçmenleri Beyaz Saray’a dönmesi için ikna ederken vaat ettiği 2 doların altındaki benzin fiyatlarına dönüşün tam tersi bir tabloyu yansıtıyor.
Trump 1.0'ın tam zıttı
İlk döneminde, normal benzinin ulusal ortalaması galon başına sadece 2,47 dolardı. Covid-19 pandemisinin en derin döneminde, Nisan 2020'de benzin fiyatları ulusal çapta 1,77 dolara kadar gerilemişti.
Sağlık acil durumu, yakıt talebinin çökmesine ve dünyanın petrol depolayacak yer bulamamasına neden olmuş, bu durum ham petrol vadeli işlemlerinin tarihte ilk kez sıfırın altına düşmesine yol açmıştı.
Nisan 2020'de bir noktada Trump, ABD petrol şirketlerini iflasa sürükleyen ve sayısız iş kaybına neden olan çöküşü durdurmak için Suudi Arabistan ve Rusya'ya petrol üretimini kısmaları için yalvarmıştı.
Bugün durum bundan daha farklı olamazdı.
Beyaz Saray, çiftçilere 8 milyar dolarlık finansal can suyu sağlamak, milyonlarca varil Rus dizeli satın almak ve aşırı yüksek nakliye maliyetlerini düşürmek için adımlar atmak da dahil olmak üzere, yüksek yakıt fiyatlarının verdiği zararı sınırlamak için son dakikada bir çaba içine girdi.
Beyaz Saray sözcüsü Taylor Rogers, CNN'e verdiği demeçte, “Başkan Trump, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki rafineri kapasitemizi artırmak için somut adımlar atarak bu uzun vadeli sorunları çözüyor; aynı zamanda piyasaya arz eklemek için (Stratejik Petrol Rezervi'nden) petrol serbest bırakmak, Jones Yasası'ndan geçici olarak feragat etmek ve otoyol kullanımı için kırmızı boyalı dizele izin vermek gibi fiyatları düşürmeye yönelik acil eylemler gerçekleştiriyor” dedi.
Savaştan önce benzin ucuzdu
Yıl başladığında benzin ve dizel fiyatlarına ilişkin görünüm Amerikalılar için oldukça elverişliydi.
Benzin fiyatları galon başına 3 doların güvenli bir şekilde altındaydı ve enerji piyasası, yakıt fiyatlarını düşük tutabilecek bir arz fazlasından endişe ediyordu.
Danışmanlık firması Eurasia Group'un kıdemli analisti Gregory Brew, “Trump gerçekten benzin fiyatlarını düşük tutma sözünü tutmak isteseydi, yapması gereken tek şey hiçbir şey yapmamaktı” dedi. “Piyasa arz fazlası içindeydi. Ortalıkta çok fazla ham petrol vardı. Stoklar oldukça büyüktü. Ancak Trump, savaşla birlikte bunu tersine çevirdi.”