Romanya Cumhurbaşkanı Nicusor Dan Salı günü, geçen ay gerçekleşen Rusya bağlantılı bir sabotaj planını, Moskova'nın Ukrayna'daki savaşının sınırlarının ötesine taşma riskinin olduğu bir dönemde, NATO üyesi ülkenin egemenliğine ve güvenliğine yönelik "ağır bir ihlal" olarak nitelendirdi.
Dan'ın açıklamaları, Romanya İstihbarat Servisi'nin 14 Eylül'de Brasov bölgesinde meydana gelen yangınla bağlantılı, Rusya tarafından koordine edilen bir "sabotaj şebekesi" tespit ettiğini duyurmasından bir gün sonra geldi. Yetkililer, yangının birçok ticari işletmenin tesislerine zarar verdiğini belirtti.
İstihbarat servisi tarafından yayınlanan video görüntülerinde, bir kişinin binanın yangın merdivenine tırmandığı, ardından kısa süreli parlamalar yaşandığı ve alevlerin binayı sardığı görüldü. Daha sonra iki kişinin bisikletle olay yerinden uzaklaştığı gözlemlendi.
Dan, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, "Rusya Federasyonu'nun Romanya topraklarındaki herhangi bir sabotaj eylemine karışmasını en sert şekilde kınıyorum" dedi. "Bu tür eylemler kabul edilemez ve ülkemizin egemenliğine ve güvenliğine yönelik ağır bir ihlal teşkil etmektedir."
Pazartesi günü Romanya'nın organize suçlarla mücadele kurumu DIICOT, Avrupa Birliği ülkelerinde ikamet eden iki Belaruslu ve bir Ukraynalı olmak üzere üç yabancı uyruklu kişinin Brasov'daki yangınla bağlantılı olarak soruşturulduğunu açıkladı. Kurum, iki şüphelinin Almanya'da "benzer eylemler gerçekleştirmeye hazırlanırken" tutuklandığını ve Polonya'da bulunan diğer şüpheli için Avrupa tutuklama emri çıkarıldığını belirtti.
Kurum, yetkililerin üç şüphelinin Romanya'ya iadesini talep ettiğini ekledi.
Dan, olayın Moskova tarafından yürütülen ve Avrupa demokrasilerini zayıflatmayı amaçlayan daha geniş kapsamlı bir "hibrit savaşın" parçası olduğunu söyledi. İddia edilen taktikler arasında seçimlere müdahale, dezenformasyon kampanyaları, siber saldırılar ve sabotaj eylemleri yer alıyor.
"Bu hibrit savaş yıllardır devam ediyor ve hepsi aynı amaca hizmet eden çeşitli biçimlere bürünüyor: Avrupa devletlerini içeriden zayıflatmak ve aralarındaki dayanışmayı aşındırmak," dedi.
Rusya iddialara ilişkin hemen bir yorum yapmadı ancak Avrupa ülkelerine karşı sabotaj planları yürüttüğü iddialarını defalarca reddetti.
Romanya İstihbarat Servisi, elde edilen verilerin "şebekenin görevlerinin Romanya ile sınırlı olmadığını" gösterdiğini ve Rusya'nın şebekeye "bölge genelinde çok çeşitli hedefler atadığını" iddia etti. Hedefler arasında devlete ait ve özel silah üretim tesisleri ile askeri ve endüstriyel öneme sahip diğer yerlerin bulunduğunu belirtti.
İstihbarat servisi, "Bu yıl yürütülen soruşturmalar, uluslararası askeri tesisler veya Ukrayna silahlı kuvvetlerinin eğitimi için kullanılan yerler de dahil olmak üzere Romanya'daki diğer hedeflere yönelik girişimleri ortaya çıkardı" dedi.
Romanya İçişleri Bakanlığı da Pazartesi günü yaptığı açıklamada, şüphelilerin iddia edilen faaliyetlerinin "daha önce soruşturulan ve Rusya'ya atfedilen diğer vakalarda gözlemlenen kalıplarla uyumlu" olduğunu belirtti.
Romanya Başbakanı Luca Niculescu da Salı günü Rusya'nın sabotaj planını kınadı ve yetkililerin savunma sanayiini hedef alan bir Rus sabotaj şebekesini çökerttiğini söyledi.
"Bu tür saldırıları kabul edilemez buluyorum," dedi. "Rumen vatandaşlarının ve Romanya'nın güvenliğini sağlama taahhüdümüzden geri adım atmayacağız."
Cumhurbaşkanı Dan, açıklamasında ayrıca Karadeniz'de son haftalarda sivil deniz taşımacılığına yönelik, en az 3 kişinin ölümüne yol açan ve endişeleri artıran bir dizi saldırıdan da Rusya'yı sorumlu tuttu.