Finlandiya Cumhurbaşkanı ve Norveç Başbakanı'nın, Salı günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna'daki savaşı sona erdirme çabaları üzerine "samimi ve esaslı" bir görüşme gerçekleştirdiği bildirildi.
İskandinav liderler, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb tarafından yapılan ortak açıklamada, "Bu savaşın sonucu, bizim ve daha geniş anlamda Avrupa'nın güvenliği üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olacaktır. Savaşı sona erdirmek doğrudan görüşmeler gerektirir" ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, telefon görüşmesinin "Ukrayna ile istişare halinde gerçekleştirildiği" ve 20 Ekim'de Oslo'da Store, Stubb, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve ABD elçisi Steve Witkoff arasında yapılan toplantının ardından geldiği belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner de toplantıya uzaktan katıldı.
Oslo'daki görüşmelerin ardından Witkoff, Putin ile görüşmek üzere Saint Petersburg'a gitti.
Stubb ve Store'un, "savaşı sona erdirme ve Avrupa'da barış ve istikrarı teşvik etme çabalarını" görüşmek üzere Salı günkü aramayı başlattıkları belirtildi.
Store, "Savaş, muazzam insani ve maddi maliyetlerle geliyor. Yaşanan acı ve yıkım nesilleri etkileyecek. Görüşmede gerilimi düşürmenin önemini vurguladık" dedi.
Stubb, üçlü arasındaki görüşmeyi "samimi ve esaslı" olarak nitelendirdi.
Kremlin'den yapılan açıklamaya göre Putin, Salı günkü telefon görüşmesinde AB ve NATO ülkelerini sert bir dille eleştirerek, bu ülkelerin "çatışmacı" politikalarının Ukrayna savaşını uzattığını söyledi.
Kremlin açıklamasında, "AB ve NATO ülkelerinin çatışmaların uzamasına yol açan çatışmacı politikalarına dikkat çekildi" denilirken, üç liderin "doğrudan telefon temasını sürdürme konusunda anlaştıkları" eklendi.
Görüşmenin duyurulmasından kısa bir süre sonra Kiev, Zelenski'nin Putin ile yapılan görüşme hakkında İskandinav liderlerle konuştuğunu açıkladı.
Stubb, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Zelenski ile yapılan görüşmeleri doğrulayarak, "Finlandiya ve Norveç, Ukrayna'yı ve adil ve kalıcı bir barış bulma çabalarını desteklemeye devam edecek" yorumunda bulundu.
Liderler, kendi ülkelerini temsil ettiklerini ve Avrupa adına konuşmadıklarını vurguladılar; ancak Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, bu iki ülkenin "tek başına" hareket etmesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.
Finlandiya'da Store ve Stubb'ın da aralarında bulunduğu İskandinav liderlerin toplantısına katılan Frederiksen gazetecilere verdiği demeçte, "Bu Norveç ve Finlandiya girişimine karşı çok şüpheciyim. Aramızdaki diğer ülkelerle koordine edilmedi" dedi.
Frederiksen, "Dürüst olmak gerekirse, bu iki ülkenin bununla ne elde edebileceğini düşündüklerini bilmiyorum" diye ekledi.
Trump'ın bu ay İran savaşı nedeniyle yükselen petrol fiyatlarını düşürme çabalarının bir parçası olarak Rusya ile dizel yakıt konusunda aniden bir anlaşma yaptığını duyurmasının ardından Ukrayna ile ABD arasındaki ilişkiler yeniden gerildi.
Trump'ın Rusya'ya yönelik yaptırımları kaldırması ve yeniden Putin'e yönelmesi üzerine Ukrayna dehşetle tepki gösterdi.
Oslo toplantısı, Washington, Kiev ve Batılı başkentlerde durumu sakinleştirmek için yürütülen hummalı diplomatik çabaların ardından geldi.
Her ikisi de NATO üyesi olan Norveç ve Finlandiya, Rusya ile sınır komşusu ve yapılan açıklamada bu ülkelerin "Ukrayna'nın kararlı destekçileri" olduğu vurgulandı.