Batılı Avrupalı liderlerin Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcından bu yana Moskova ile temaslarını büyük ölçüde sınırladığı bir dönemde, olağandışı bir diplomatik hamleyle Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, bugün (27 Ekim Salı günü) Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna'daki savaşı ve savaşı sonlandırma olasılıklarını odak noktasına alan telefon görüşmeleri gerçekleştirdiler.
Finlandiya cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, Stubb'ın görüşmeyi "samimi ve esaslı" olarak nitelendirdiği ve savaşın sonucunun hem İskandinav ülkelerinin hem de bir bütün olarak Avrupa'nın güvenliğini doğrudan etkilediğini vurguladığı belirtildi.
Finlandiya Cumhurbaşkanı, "Biz Rusya ile komşu ülkeleriz. Bu savaşın sonucu, kendi güvenliğimizin yanı sıra daha geniş Avrupa güvenliği üzerinde de doğrudan bir etkiye sahip olacaktır. Savaşın sona ermesi doğrudan görüşmeler gerektirir" dedi.
Moskova adına Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov ise Rusya'nın Norveç ve Finlandiya'yı çatışmayı çözme çabalarında yeni katılımcılar olarak gördüğünü ve "buna benzer bir şey başarıp başaramayacaklarını" değerlendireceğini ifade etti.
Bu sırada Kremlin danışmanı Yuri Ushakov, Putin'in Volodymyr Zelenskyy ile yüz yüze bir görüşme yapmaya istekli olduğuna dair henüz bir emare bulunmasa da Rusya'nın ABD ve Ukrayna ile üçlü görüşmeleri yeniden başlatmaya "prensipte hazır" olduğunu söyledi.
Bu temas, ABD'nin arabuluculuk yaptığı Rusya ile Ukrayna arasında barış müzakerelerini yeniden başlatmak için diplomatik çabaların yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleştiği için özellikle büyük önem taşıyor. Aynı zamanda bu temas, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un geçen yıl temmuz ayında Rus liderle görüşmelerde bulunmasından bu yana, Kiev'i destekleyen Avrupalı liderler ile Kremlin arasındaki ilk doğrudan temas olma özelliğini taşıyor.
Alexander Stubb ve Jonas Gahr Støre, 20 Ekim'de Norveç'in başkentinde Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy ve ABD özel elçisi Steve Witkoff ile bir araya gelmişlerdi. Görüşmelerinin odak noktasını savaşın sona erdirilme koşulları, Kiev'in aradığı güvenlik garantileri, toprak sorunları ve kısmi ateşkes anlaşmalarına varılma olasılığı oluşturmuştu.
Bir gün sonra Witkoff St. Petersburg'a seyahat ederek Vladimir Putin ile bir araya gelmiş ve Ukraynalı ve Avrupalı taraflarla görüşülen teklifleri iletmişti.
Görüşmenin ardından Kremlin, Rusya'nın potansiyel olarak kasım ayı içinde ABD arabuluculuğunda barış müzakereleri için Ukrayna ile müzakere masasına dönmeye istekli olduğunu duyurdu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, iki İskandinav liderin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinden hemen sonra Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini resmi olarak açıkladı.
Söz konusu görüşme, iki Avrupalı yetkilinin Kremlin lideriyle yaptıkları görüşmelerin sonuçlarını ve içeriğini doğrudan Ukrayna tarafına aktarabilmeleri amacıyla gerçekleştirildi.
Zelensky'nin geçen hafta barış müzakerelerini yeniden başlatma hazırlık çabalarının bir parçası olarak Stubb ve Støre ile Oslo'da bir araya geldiği hatırlatıldı.
İki İskandinav lider, Ukrayna'yı destekleyen Avrupa ülkelerinin liderleri ile Rus liderliği arasında nadir görülen bir doğrudan diplomatik temas örneği olarak Putin ile yaptıkları görüşmeyi "samimi ve esaslı" olarak nitelendirdiler.
Bu diplomatik hamle, Donald Trump'ın özel elçisi Steve Witkoff'un Zelen(sky) ile Oslo'da yapılan ön görüşmelerin ardından St. Petersburg'a yaptığı ziyaretin akabinde gerçekleşti.