Ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele amacıyla üstlendiği taahhütler, Paris Anlaşması'nın hedeflerine ulaşmada yetersiz kalıyor. BM tarafından Salı günü, Türkiye'deki COP31 iklim zirvesinden birkaç hafta önce yayımlanan rapora göre bu taahhütler, küresel sera gazı emisyonlarında 2035 yılına kadar yalnızca %6'lık bir azalma öngörüyor.
Bu oran, bilim insanlarının yüzyıl sonuna kadar küresel ısınmayı 1,5 derece Celsius ile sınırlandırma konusunda makul bir şans elde etmek için gerekli gördüğü, 2019 seviyelerine kıyasla yaklaşık %60'lık azaltımın yalnızca onda birine denk geliyor.
BM iklim değişikliği teşkilatının raporu, 2015 Paris Anlaşması'ndan doğan yükümlülükler çerçevesinde Ocak 2024 ile Ağustos 2026 arasında sunulan 154 ülkenin ulusal katkı beyanlarına (NDC) dayanıyor. Söz konusu taahhütler küresel emisyonların %71'ini kapsıyor.
Rapora göre ülkeler planlarını eksiksiz uygulasa ve belirli koşullara bağlı ek hedeflere ulaşsa bile emisyonlardaki azalma %9'u geçmeyecek.
BM'nin geçen yılki tahmini, 2035 yılına kadar %10'luk bir emisyon azaltımına işaret ediyordu. Ancak o dönemde bugünkü ulusal taahhütlerin birçoğu sunulmamış olduğundan, eksik hedeflerin modellenmesi gerekmişti. Öte yandan yeni değerlendirme, Başkan Donald Trump yönetiminde Paris Anlaşması'ndan yeniden çekilen Amerika Birleşik Devletleri'ni artık içermiyor.
Amerikan hükümetinin fosil yakıtları büyük ölçüde destekleyen politikalar izlemesi, emisyonların sınırlandırılmasına yönelik uluslararası çabaları olumsuz etkiliyor.
Geçtiğimiz hafta BM Çevre Programı, mevcut küresel taahhütlerin yüzyıl içinde sıcaklığın yaklaşık 2,6 derece Celsius artmasına yol açacağı konusunda uyarılarda bulunmuştu.
BM iklim başkanı Simon Stiell, Türkiye'de gerçekleştirilecek olan COP31'in, taahhütlerin uygulanmasına yönelik pratik önlemlere ağırlık vererek en önemli boşlukların bazılarının kapatılmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) tahminlerine göre, sanayi öncesi seviyelere kıyasla 2100 yılına kadar küresel ısınmayı 1,5 derece Celsius ile sınırlandırma şansının yakalanabilmesi için küresel sera gazı emisyonlarının 2035'e kadar 2019'a kıyasla %60 oranında azaltılması gerekiyor.
Paris Anlaşması'nın öngördüğü alternatif hedef olan sıcaklık artışını 2 derece Celsius'un altında tutmak için ise aynı dönemde emisyonların %37 oranında azaltılması şart.
Bilim insanları, 1,5 derece sınırının üzerindeki her ek derecenin aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırdığı gibi, gezegende geri döndürülemez değişimler yaşanma riskini de tetiklediği konusunda uyarıyor. Bu tehlikeler arasında mercan resiflerinin yok olması ve permafrost olarak bilinen donmuş toprakların erimesi de yer alıyor.
Küresel sıcaklık, sanayi öncesi döneme kıyasla halihazırda yaklaşık 1,4 derece Celsius artmış durumdayken, 1,5 derece eşiğinin önümüzdeki yıllarda aşılması bekleniyor.
Salı günü yayımlanan bir diğer raporda BM, iklim değişikliğiyle mücadele finansmanında ilerleme kaydedildiğini belirtirken, mevcut kaynakların hâlâ yetersiz olduğuna dikkat çekti.