İsrailliler, ülkelerinin çözülmemiş savaşlarla boğuştuğu, hala Hamas'ın 2023 saldırısının etkisinden kurtulamadığı ve devletin karakteri ile ona liderlik edecek en doğru kişi konusunda derinlemesine bölünmüş olduğu bir ortamda Salı günü kritik bir seçim için oy kullanıyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu, uzun süredir iktidarda olan lideri koltuğundan etmeye çalışan bir dizi partiyle mücadele ediyor. Kamuoyu yoklamaları, en büyük rakibi eski askeri şef Gadi Eisenkot ile başa baş bir yarışa işaret ediyor. 7 milyondan fazla insan oy kullanma hakkına sahip.
İsrail'in parçalanmış parlamento siyasetinde hiçbir parti şimdiye kadar tek başına parlamentoda çoğunluğu elde edemedi, bu nedenle siyasi liderler koalisyonlar kurmak zorunda kalıyor.
Ne Netanyahu'nun dini ve ultra milliyetçi koalisyonunun ne de onu görevden uzaklaştırmak isteyen partiler grubunun parlamentoda çoğunluğu kazanmaya yetecek desteğe sahip olmama ihtimali bulunuyor. Bu durum, bir lider ilan edilmeden önce haftalar sürecek müzakereleri tetikleyebilir.
Katılımı artırmaya çalışan İsrail'in Arap liderliğindeki partileri, bir aday diğerine destek verme konusunda anlaşmaları ve diğer partilerin de onlarla güçlerini birleştirmesi halinde kilit rol (kingmaker) oynayabilir.
Sandıklar açıldığında şimdiden bazı duygular yükseldi. Lübnan sınırına yakın bir Netanyahu kalesi olan Kiryat Şmona'da bir adam, Eisenkot'un bir afişini tekmeleyerek yerle bir etti.
Seçimin üzerinde İran ile devam eden gerilimler bir hayalet gibi dolaşıyor. Netanyahu, oylama öncesinde ülkeye yönelik tehditlerini artırdı. Bu hafta bir füze savunma bataryasının yanında durduğu bir video yayınladı ve Tahran'ı, İsrail'e saldırması halinde "yıkıcı bir darbe" ile karşılaşacağı konusunda uyardı.
Seçim, İsrail'in Gazze'de savaşı ve bölgedeki ilgili çatışmaları tetikleyen 7 Ekim 2023 saldırısından bu yana ilk ulusal oylaması olma özelliğini taşıyor. Tel Aviv'de, 7 Ekim'de öldürülenlerin bazı aileleri ve eski rehineler sandıklar açılmadan önce bir dakikalık saygı duruşunda bulundu. Kızı Mapat Adam öldürülen Yona Adam, "Sesleri artık çıkmayan herkesi hatırlayın" dedi.
Birçoğu savaşın gölgesinde zorunlu askerlik hizmetiyle karşı karşıya olan yaklaşık 330.000 genç İsrailli ilk kez oy kullanma hakkına sahip.
Oylama, yalnızca Netanyahu'nun uzun süreli liderliği için değil, aynı zamanda İsrail'in dini ve milliyetçi güçlerin ağır etkisi altında mı yoksa liberal ve seküler değerlere daha sıkı bir şekilde demirlenmiş mi bir ülke olması gerektiği konusunda da bir referandum niteliği taşıyor. Yurtdışında yaşayan on binlerce seçmenin oy kullanmak için İsrail'e uçtuğu bildiriliyor.
Tehlikede olan, geleneksel müttefikleri tarafından politikaları ve liderliği keskin bir şekilde eleştirilen bir ülkenin kaderidir. 2023'teki saldırıdan bu yana İsrail, Gazze'deki tutumu ve Yahudi yerleşimcilerin şiddetinin tırmandığı işgal altındaki Batı Şeria nedeniyle kendisini giderek daha fazla izole edilmiş buluyor. Amerikalılar arasındaki kamuoyu desteği çakıldı ve Avrupa ile diğer yerlerdeki sadık ortaklar son aylarda İsrail'e yaptırımlar uyguladı.
İsrailliler için seçim, ülkenin rotasını Netanyahu'nun son ve özellikle çalkantılı geçen dört yıllık döneminden sonra belirleme şansı sunuyor.
Netanyahu'nun destekçileri onu, İsrail'i birden fazla savaştan zaferle çıkardığına inandıkları istikrarlı bir el ve usta bir devlet adamı olarak görüyor. İsrail'in Yahudi kimliğini korurken, müdahaleci olarak gördükleri bir yargıyı da kontrol altında tuttuğunu düşünüyorlar.
İsrailli muhalifleri ise onu, devam eden bir yolsuzluk davasıyla boğuşan, Gazze'deki savaşı ve rehine krizini siyasi nedenlerle uzatan kutuplaştırıcı bir lider olarak görüyor. Onlar, Netanyahu'nun İsrail'in bağımsız yargısını baltaladığını ve demokratik temellerini zayıflattığını söylüyorlar.