Türkiye ile Münhasır Ekonomik Bölgelerin (MEB) ve kıta sahanlığının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmanın Libya'da parlamentoda onaylanması, beş yıl önce ilgili ülkeler ve müttefikleri arasında ciddi çatışmalara neden olan Doğu Akdeniz'in kontrolüne yönelik çatışmayı yeniden gündeme getirdi. Yunanistan, Kıbrıs ve Mısır bu sulardaki iddialarını önemli ölçüde azaltan bu anlaşmayı reddetti. Ve Avrupa Birliği bunun onaylanmasını kınadı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X sosyal ağında yayınlanan ve aynı zamanda "Yunanistan ve Kıbrıs ile dayanışmasını" da gösterdiği açıklamasında, "Bu anlaşma üçüncü Devletlerin egemenlik haklarını ihlal ediyor, deniz hukukuna uymuyor ve tüm hakları geçersiz kılıyor" diye eleştirdi. AB dış politika şefi Kaja Kallas geçtiğimiz hafta yaptığı resmi açıklamada, "AB'nin, Doğu Akdeniz'in istikrarlı ve güvenli kalması konusunda stratejik çıkarı vardır ve tüm ülkeleri, Avrupa hukuku ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi de dahil olmak üzere uluslararası hukuk uyarınca AB Üye Devletlerinin egemenlik haklarına saygı göstermeye çağırır." dedi. Yasal olarak, kıta sahanlığı ve kıyı ülkesinin kıyılarından uzaklığı hesaplanan MEB, bir Devlete bu sular üzerinde egemenlik hakkı vermez, ancak deniz yatağı kaynaklarının işletilmesi (örneğin, son yirmi yılda bölgede keşfedilenler gibi hidrokarbon rezervlerinin araştırılması) ve ayrıca balıkçılık izni veya gaz ve petrol boru hatları kurulması için münhasır haklar verir. Son on yılın sonundan 2021'e kadar, Türk hidrokarbon arama gemilerinin bu tartışmalı deniz bölgelerine gönderilmesi nedeniyle gerilim arttı; Yunanistan, Kıbrıs, İsrail ve Mısır bu suları paylaşmayı kabul etti (bu son üç ülke önemli su altı gazı rezervleri buldu). MEB'lerin sınırlandırılması konusundaki farklılığın üzerine çeşitli anlaşmazlıklar da eklendi: Ege'de Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz ve hava anlaşmazlıkları; Kıbrıs adasının bölünmesi; Libya ve Suriye'deki savaşlar; Bölgesel üstünlük mücadelesi... Öyle bir kaynama noktasına ulaşıldı ki, Türk ve Fransız askeri gemileri neredeyse karşı karşıya gelmeye başladı. Son olarak, Karadeniz'deki Türk sularında hidrokarbonların bulunması ve Alman-İspanyol arabuluculuğu durumu yatıştırdı. Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs'ın uygulamasını istediği bir ülkenin MEB'i ve kıta sahanlığının, meskun adalar da dahil olmak üzere tüm kıyılara olan mesafe dikkate alınarak nasıl sınırlandırılması gerektiğini belirleyen BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (Libya veya İsrail de) taraf değildir. Ankara, bunun, çok sayıda Yunan adası ve adacıklarının kıyılarına yakınlığı nedeniyle, Ege Denizi'ni ve Doğu Akdeniz'in büyük bir kısmını Atina'nın ekonomik kontrolü altındaki sulara dönüştürdüğünü ve Türkiye'ye kendi alanından mahrum kaldığını ileri sürüyor. Bu nedenle, diğer durumlarda kullanılan geleneksel uygulamaları ve uzak adaların karasuları üretebileceğini, ancak MEB veya kıta sahanlığı hakkını sağlayamayacağını önermektedir. Ancak haritalarında ve anlaşmalarında Girit gibi devasa adaların bile sayıldığını inkar ediyor. Şu anda taraflardan hiçbiri anlaşmazlığın çözümü için hangi uluslararası organla iletişime geçileceği konusunda bir anlaşmaya varmadı. Ve bu eksileri zayıflatabilir
Küresel Brifing Yükleniyor...
Dünya basınından Türkiye ve küresel merkez bankaları hakkındaki en kritik 24 saatlik gelişmeler özetleniyor.