Birleşik Krallık verilerini nasıl analiz ederseniz edin, ortalama ücretler aynı kalırken fiyatlar artıyor. Sistem hileli ve artık oyuncak dağıtıcısını devirmemizin zamanı geldi. Yaklaşık on yıl önce, mali kriz neredeyse on yıl öncesine dayanıyordu. İlgisiz bir şekilde çocuklarım 10 yaşın altındaydı, bu yüzden oyun salonlarında çok daha fazla zaman geçiriyordum. Metal pençe içeren özel bir oyun var; buna pençe oyunu adı veriliyor. Bir pound koyarsınız ve bir pound kadar değeri olmayan bir oyuncağı kapmak için pençeyi hareket ettirmeye çalışırsınız. Bunu biraz aile eğlencesinin bedeli olarak kabul edersiniz, ancak pençe asla bir oyuncağı kapmaz.
Altı yaşındaki bir çocuk için hayal kırıklığı çok büyüktü; kaybedilen her kilo, muhtemelen yanıcı olan doldurulmuş hamsteri daha da çekici hale getiriyordu. Ama benim için durum çok daha kötüydü, çünkü 80'lerin atari salonu onuru fikrine tutunuyordum. Elbette, 7. pounddan sonra makine sana sadece bir oyuncak verir mi? Bu, astronomik bir getiri anlamına gelir, bir yetişkinin makineyi tekmeleyerek öldürme olasılığını azaltır ve en aptal veya en omurgasız ebeveynlerin belki de %10'unun geri dönüşünü garanti eder. Ama hayır, hayır. Hiç oyuncak yok.
Yani iyi bir oyun değildi ama ekonomi için gerçekten iyi bir metafor gibi gelmeye başlamıştı. Bu, 2015 ile Brexit arasındaki alacakaranlık dönemindeydi; bu dönemden sonra siyaset günlük yaşanabilirlikle uğraşmayı bıraktı. Eskiden, çok çalışırsanız bir işe giriyordunuz, çok çalışırsanız geçinebiliyordunuz; ve zamanla, çok çalışan başka biriyle tanışırsanız, bir aileniz olabilir ve onları geçindirmeye gücünüz yetebilirdi; bu, temelde kapitalizmin namus kuralıydı. Ama yıkılıyordu ve kimse bunu kabul etmek istemiyordu.
Sendikalar şunu fark etti: TUC 2014 yılında rakamları değerlendirdi ve 40 yeni işten yalnızca birinin tam zamanlı olduğunu tespit etti. Coğrafyacı Danny Dorling, insanların beşte birinin kira alabilmek için nakit yardımına ihtiyaç duyduğunu ve ortalama ev fiyatlarının İngiltere ve Galler'deki ortalama maaşların neredeyse dokuz katı olduğunu fark etti. Aynı yıl NHS, D vitamini eksikliği ve raşitizm hastası çocukların sayısının 2009'dan bu yana üç kat arttığını fark etti. Pek çok insan özel olarak "Bütün bunlar hileli" diye düşündü, ancak bildiğim kadarıyla Ramsgate pasajına olan karşı konulamaz benzerliği bir tek ben fark ettim.
On yıl ileriye doğru ilerleyin ve insanların bunu fark etme konusunda çok daha halka açık olduğunu göreceksiniz; ancak beklentiler ve onlarla birlikte dil de değişti. Hayat pahalılığı krizinden bahsediyoruz ama kendimizi, ücretleri fiyatlara ayak uyduramayan ekonominin aktörleri olarak görmüyoruz. Daha doğrusu biz, başlarına sürekli kötü şeyler gelen bir grup şanssız salağız. Best for Britain ile birlikte New Economics Foundation adlı düşünce kuruluşu bu yeni zamanlara bir “ulaşılabilirlik endeksi” ekledi. Geçtiğimiz 20 yılın maaş verilerini alıyor ve bir dizi şeye ulaşmak için kaç saat çalışmanız gerektiğini hesaplıyor: tatil, dışarıda gece geçirmek, kıyafet, araba.
Rakamlar hiç de şaşırtıcı değil. Düşük ücretli çalışanların ücretleri çoğunlukla temel ihtiyaçlar tarafından tüketiliyor. Sosyal katılım ara sıra oluyor, tatillere ulaşılamıyor. Bir ortaokul öğretmeni iyi durumdaymış gibi görünüyor çünkü bir festivale bilet alabilmek için sadece 23 saat çalışmaları gerekiyor. Ancak bu, onların başka herhangi bir ihtiyari harcama yapmayacaklarını varsayar. Geçtiğimiz 20 yılda fiyatları gerçek anlamda düşen hemen hemen sadece spor salonu üyelikleri, uygun fiyatlı kıyafetler ve yemek indirimleri oldu ki bu da mantıklı. Tüm bu çılgın süpermarket anlarında