«Büyüme o kadar güçlü oldu ki, bugün artık “alanımız” kalmadı. Ancak bu “fiziksel” alan değil: Sınır, yeni soğutma ve enerji modellerinin mevcudiyetiyle belirleniyor. Daha fazla ölçeklenme ihtimali bu duvarla çarpışıyor: Bu bir “donanım” ya da “yazılım” sorunu değil.» Brightstar Kıdemli Başkan Yardımcısı ve teknoloji altyapısı sorumlusu Roberto Saracino, Yapay Zeka (AI) patlamasının sürüklediği veri merkezi gelişiminin sınırlarını işte bu şekilde tanımlıyor.
Avrupa derecelendirmesi
Bu duvarlar Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkeleri ilgilendirdiği gibi İtalya’nın da üzerine gölge düşürüyor: New York veri fabrikalarına bir moratoryum getirirken, Cremona’dan Milano çevresine kadar bu gelişimin durdurulmasını talep eden sesler çoğuluyor. Şimdiden beliren bir “enerji duvarı”: Saracino, «Geçmişte 15 kW emen kabinler bugün 100 kW’ı aşıyor ve yakında 600’e ulaşacağız» diyor. Tam da bu nedenle her düzeyde «bir paradigma değişikliğine» ihtiyaç var. Bu arada altyapıda da: «Hava soğutma sistemleri artık yeterli değil, UPS’ler (sunuculara giden akım akışını sabitleyen ve acil durumda yedekleyen cihazlar, y.n.) yapay zeka kümelerinin mikrosaniyelerle ölçülen tipik enerji talebi zirvelerini yönetmek için yetersiz.»
A&F LIVE: Dijitalleşme dosyası
Konu AB gündeminde de üst sıralarda yer alıyor: Geçtiğimiz hafta Komisyon, «enerji tüketimleri üzerindeki şeffaflığı artırmak amacıyla» veri merkezlerine yönelik bir tür “derecelendirme” sistemi başlattı. Brüksel’in hedefi kıtasal hesaplama kapasitesini beş-yedi yıl içinde üçe katlamaksa, izlenen yol diğer yandan elektrik şebekelerinin dengesini, su kaynaklarını tehlikeye atamaz ve emisyon tablosunu kötüleştiremez. Sınıflandırma sistemi, tam olarak 500 kW’tan büyük kapasiteye sahip bu yapıların enerji ve su üzerindeki etkisinin net bir şekilde anlaşılmasını amaçlıyor.
İtalya’da kurulu BT gücünün gelişimi
Metriklerin ötesinde «daha farklı araçlara ihtiyaç var» diye ekliyor Saracino, «enerji talebindeki zirveleri öngörebilen “öngörücü” pil depolama sistemleri (Bess) gibi. Ancak, ki bu iyi bir haber, yanıt yalnızca donanım değil, aynı zamanda yazılım.» Verileri “hafifletmeye” ve makinelerin işini en iyi şekilde organize etmeye olanak tanıyan modeller mevcut; Saracino, bunların «fiziksel altyapıya dokunmadan %40-60 oranında enerji tasarrufu sağladığını» belirtiyor. Ve ardından çok temel bir rol daha var: Yapay zekayı kullanan ve böylece veri merkezlerini sonuna kadar “çalıştıran” kişilerin rolü. Eğer şirketler yapay zeka hizmetlerine yönelik talepleri doğru şekilde geliştirmezse, maliyetler -hem parasal hem de enerjisel olarak- artıyor. «O halde şirketler içinde, kendi bilgi içeriği evrenini inşa etmekle görevli yapılar oluşturmak ve ardından algoritmayı yalnızca bunun üzerinde çalıştırarak enerji maliyetini düşürmek faydalıdır.»
Nüfustan “hayır” sesleri yükseliyor
Bir de yerel bölgelerle olan mücadele var. Milano Politeknik Üniversitesi Veri Merkezi Gözlemevi Direktörü Marina Natalucci, «Bu yapıların etkisi önemli, endişeler meşru ve nitekim İtalya’da da “hayır” komitelerinin çoğaldığını görüyoruz» diye açıklıyor. «Ancak korkular genellikle, spekülasyonlar tarafından da şişirilmiş verilerle abartılıyor. Örneğin, sadece arazi parsellerini ve depoları değerli kılmak amacıyla yüksek gerilim şebekesine bağlantı taleplerinde bir yarışa yol açan şey de budur.»