Ukrayna Rusya ile savaşıyor ve bu çatışma Afrika'nın Sahel bölgesine kadar uzanabilir.
ABD merkezli medya kuruluşu CNN tarafından bu ay yayınlanan bir araştırmaya göre, yaklaşık 15 Ukraynalı insansız hava aracı uzmanının Mali'nin kuzeyindeki Tuareg isyancılarına destek verdiği bildiriliyor. Ortak düşmanları ise Bamako'daki askeri hükümet ve onun Rus müttefikleri.
Ancak bu bilgiler ne kadar güvenilir? Ve Ukrayna, Afrika'ya müdahil olmanın bedelini ne şekilde ödeyebilir?
Kyiv-Mohyla Akademisi Ulusal Üniversitesi Afrika Çalışmaları Programı koordinatörü Marta Oliynyk-D'omochko, stratejik bir motivasyon görüyor. DW'ye verdiği demeçte, "Ukrayna'nın temel çıkarı, Rusya'nın dünya genelindeki nüfuzunu zayıflatmaktır" dedi. Rusya'nın askeri nüfuzu geri püskürtülürse, bundan doğan ekonomik fırsatların da azalacağını ekledi.
Güney Afrika'daki KwaZulu-Natal Üniversitesi'nden emekli profesör ve Rus tarihçi Irina Filatova da Ukrayna'nın Tuareg hareketine verdiği desteği makul görüyor. Ancak, bu tür bir katılımı doğrulayacak bağımsız bir kanıtı olmadığını belirtiyor.
Kyiv'in sözde ortakları tartışmalı. Tuareg ayrılıkçı Azawad Kurtuluş Cephesi (FLA), El-Kaide ile bağlantılı cihatçı bir grup olan Cemaat Nusret el-İslam vel-Müslimin (JNIM) ile iş birliği yapıyor.
Temmuz 2024'te DW, Ukrayna askeri istihbarat servisinin (HUR) Mali'nin kuzeyindeki Tinzaouaten yakınlarında Rus Wagner savaşçılarına düzenlenen bir pusuda olası rolü hakkında haber yapmıştı.
O dönemde HUR sözcüsü Andriy Yusov, Tuareg isyancılarının saldırıyı gerçekleştirmek için ihtiyaç duydukları bilgileri aldıklarını söylemişti. Ukrayna doğrudan müdahil olduğunu reddetti.
Temmuz 2024'teki saldırıda Rus Wagner Grubu'na bağlı paramiliter güçler ve Mali askerleri ağır kayıplar verdi.
CNN'in araştırması, Rusya-Ukrayna savaşının Afrika topraklarında da yürütülüp yürütülmediği sorusunu yeniden alevlendirdi.
Şüpheler, Kyrylo Budanov'un X platformundaki bir paylaşımıyla tazelendi. Ukrayna askeri istihbaratının eski başkanı ve şu anki Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin özel kalem müdürü olan Budanov, 7 Eylül'de Ukrayna istihbaratının ülkenin çıkarlarını dünya çapında koruduğunu yazdı: "Rusya'dan Afrika'ya... yanan çöl kumlarında ve buzlu Antarktika'nın karlarında..."
Budanov, Mali'den açıkça bahsetmedi ve paylaşımı herhangi bir spesifik operasyonu doğrulamıyor. CNN, Ukraynalıların insansız hava aracı eğitimi, operasyonel planlama ve İHA görevleri için uzaktan destek sağladığını bildirdi. DW bu iddiaları bağımsız olarak doğrulamadı.
DW, yorum almak için HUR'a ulaştı. DW, diğer hususların yanı sıra, Mali'ye personel gönderilip gönderilmediğini, siyasi liderliğin böyle bir görevi onaylayıp onaylamadığını ve FLA ile iş birliği yapan JNIM'in Ukrayna desteğinden dolaylı olarak faydalanmamasını sağlamak için ne gibi önlemler alındığını öğrenmek istedi.
DW'ye spesifik bir yanıt verilmedi. Bir HUR sözcüsü, kurumun ilerleyen tarihlerde bilgi verebileceğini söyledi. Bu nedenle, olası bir Ukrayna müdahalesinin kapsamı belirsizliğini koruyor.
2020 ve 2021'deki askeri darbelerin ardından Mali, Batılı ortaklarından giderek uzaklaştı ve Rusya'ya yöneldi. Wagner Grubu, Moskova'nın askeri varlığını yeniden organize etmesiyle 2025 yılında yerini Afrika Kolordusu'na bıraktı.
Rusya, Sahel bölgesindeki nüfuzunu pekiştirmeye ve kendisini güvenilir bir güvenlik ortağı olarak sunmaya çalışıyor.
Konrad Adenauer Vakfı'nın Mali'deki Sahel programının eski başkanı ve şu anki Suriye ve Irak programı başkanı Ulf Laessing, Rusya'nın Afrika'daki faaliyetlerini genişletmeye devam ettiğini söylüyor.