ANKARA - Türkiye ve Avrupa Birliği'nin kaybedecek hiçbir şeyi yok, aksine daha yakın bir iş birliğinden çok şey kazanabilirler; bu mesaj, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'dan gelerek Avrupa ülkelerine Ankara'yı güvenlik, teknoloji ve ekonomi planlarına daha güçlü bir şekilde dahil etme çağrısı niteliği taşıdı.
Avrupa Politika Merkezi'nde konuşan Fidan, Avrupa'nın kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve daha dirençli bir savunma sistemine katkı sağlayabilecek devletlerle ortaklıklar geliştirmesi gerektiğini değerlendirdi.
Türkiye'yi stratejik konumu, savunma sanayii, Akdeniz ve Karadeniz'e erişimi ve "NATO'daki ikinci büyük orduya" sahip ülke statüsüyle vazgeçilmez bir ortak olarak tanıttı.
Fidan, "Barıştan faydalanma dönemi sona erdi" dedi.
"Bu yeni gerçeklik hem zorlukları hem de fırsatları beraberinde getiriyor" diye ekleyen Fidan, Avrupa'nın önünde açılan imkanları değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Fidan'ın değerlendirmesine göre, Avrupa'nın stratejik ortamını şekillendiren iki büyük değişim bulunuyor: Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa'daki geleneksel güvenlik rolünün kademeli olarak azalması ve yapay zeka ile yeni teknolojilerin hızla gelişmesi.
Fidan, Avrupa'nın güvenliği, teknolojik dönüşümü ve ekonomik rekabet gücünü Türkiye'yi kilit bir ortak olarak görmeden değerlendirmeyi göze alamayacağı kanısında.
Türk bakan, "düzenleyici çerçevelerden daha hızlı gelişen teknolojik kapasiteler" ortamında, Avrupa'nın küresel teknoloji yarışında geride kalma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.
Fidan, "Yapay zeka, ekonomik ve teknolojik bağımlılığı bir egemenlik meselesine dönüştürüyor" dedi.
Türkiye dahil tüm ortaklarla iş birliği yapılarak rekabetçi bir teknoloji ortamının inşa edilmesini savundu.
Fidan, "Türkiye ve AB her açıdan doğal ortaklardır. Birlikte çalışarak kaybedecek hiçbir şeyleri yok, her şeyi kazanabilirler" mesajını verdi.
Türkiye ve AB arasındaki gümrük birliğine değinen Fidan, karşılıklı ekonomik faydanın altını çizerken, modernizasyon müzakerelerinin başlamamasından duyduğu memnuniyetsizliği de dile getirdi.
Fidana göre Birlik, bu süreci "bazı üye ülkelerin dar çıkarları nedeniyle" hayata geçiremiyor.
Modernizasyonun yatırımları teşvik edeceğini, her iki tarafta da daha güvenilir tedarik zincirleri ve değer yaratma süreçleri sağlayacağını belirtti.
Türkiye'nin dışlanmasının, "her iki taraftaki şirketlerin halihazırda bağımlı olduğu tedarik zincirlerinin parçalanmasına" yol açabileceği konusunda uyardı.
Fidan, daha bağımsız bir Avrupa savunma sisteminin, önemli ortakların dışlanması durumunda başarılı olamayacağı konusunda da uyarıda bulundu.
SAFE dahil olmak üzere birçok programın başlatılmasını memnuniyetle karşılayan Fidan, ancak Türkiye'nin ilgili görüşme ve istişarelere dahil edilmediğini değerlendirdi.
Fidan'ın mesajı, daha büyük bir Avrupa savunma özerkliğinin, ortak güvenliğe somut katkı sağlayabilecek devletlerle daha geniş bir iş birliği yoluyla inşa edilmesi gerektiği yönündeydi.
Etkinlikteki soruları yanıtlayan Fidan, Beşar Esad rejiminin Suriye'de düşmesinin ardından Türkiye, Avrupa ülkeleri, bölgesel aktörler ve ABD arasındaki iş birliğini memnuniyetle karşıladı.
AB'nin, yeni Suriye yönetiminin faaliyet gösterdiği siyasi ortamın ve koşulların iyileştirilmesinde yapıcı bir rol oynadığını değerlendirdi.
Fidan, "Yapılacak çok şey var. Henüz başlangıç aşamasındayız" dedi.
Suriye'nin hâlâ kırılgan olduğu konusunda uyarıda bulunan Fidan, çatışmaların yeniden çıkma ihtimalini bugüne kadarki ilerlemenin önündeki en büyük tehdit olarak öne çıkardı.
Fidan'a göre güvenliğin yeniden kötüleşmesi, hem Türkiye'yi hem de Avrupa'yı etkileyecek yeni ve büyük bir mülteci krizine yol açabilir.
Uluslararası ortakları Suriye'nin istikrarlaştırılmasına yönelik desteğe devam etmeye ve adımlardan kaçınmaya çağırdı.