Andy Burnham neoliberalizme karşı ses yükseltti – tarihi dönüşüm bu haftarki bütçeyle başlamalıdır
Andrea Egan, Unison’ın genel sekreteri
Keir Starmer’dan sonra İşçi Partisi içinde işler ancak daha iyi olabilirdi. Ancak Andy Burnham’ın parti lideri ve başbakan olarak sahneye çıkması, sadece o çıtayı aşmakla kalmadı. Özellikle sendika hareketindekiler için bu durum bir umut kaynağı oldu. Bunun sebebi, Burnham’ın bir siyasetçi olarak selefinin çok ilerisinde olmasından ziyade –ki kesinlikle öyle– yeni başbakanın ülke için çidine soktuğu projenin ne denli radikal olmasıdır.
Neredeyse kırk yıldır işçi hareketinin içindeyim. Bu süre zarfında, Margaret Thatcher’ın yarattığı yıkımı tersine çevirmekten ne kadar çok bahsedildiğini sayamam. Sosyalistler ve tabandaki sendika aktivistleri için bu tarz bir siyasi düşünce ekmek su gibidir. Ancak bir İşçi Partisi başbakanı için pek de öyle sayılamaz.
Tony Blair, Orta Doğu’yu ateşe vermeden ve sivil özgürlüklerimize balyozla saldırmadan önce, Thatcher’ın mirasını gömmek yerine onu inşa etmesiyle ün saldı. Gordon Brown ve Starmer, toplumumuzun Thatchercı tarzda bölünmesine Blair’den daha çok karşı çıkmışlardı. Ancak ikisi de onun inşa ettiği siyasi kafesin içinde yaşamaya devam ettiler: Başka bir alternatifin olmadığını savunan o düşünce kafesi.
Şimdiye kadar, neoliberalizme ideolojik olarak ciddi anlamda karşı çıkan tek büyük parti lideri Jeremy Corbyn’di ve o da piyasanın kurallarını tersine çevirmeye başlayacak bir program hazırlamıştı. Ancak bu gerçekleşmedi. Dolayısıyla Burnham, başbakanlığa ekonomimizi ve toplumumuzu neoliberal olandan başka türlü organize etmenin gerçekten de alternatif bir yolu olduğunu savunarak başlayarak tarihi bir değişime imza attı.
Bu tür söylemler ucuz değildir. Başbakanın vizyonunu ifade ediliş biçimi gerçekten çok önemlidir; çünkü hem onlarca yıldır siyasetimizi şekillendiren varsayımlara meydan okumuştur hem de bu analiz temelde doğrudur. Burnham’ın Kemi Badenoch’a güçlü bir şekilde açıkladığı üzere, bu ülkenin yaşadığı bunalımın neredeyse her yönü 1980’lerde atılan "yanlış adımlara" kadar uzatılabilir.
Ancak Burnham için madalyonun diğer yüzü, yaptığı teşhisin İşçi Partisi'nin hükümette ne yapması gerektiği konusunda hiçbir şüpheye yer bırakmıyor olmasıdır. Kendi hedeflerine ulaşabilmek için partinin, ekonomimizin yapısında hemen hemen savaş sonrası dönemden bu yana görülmemiş değişiklikler uygulaması gerekecektir. En azından bu, bazı sektörlerin kamu mülkiyetine geçirilmesini ve paramparça olmuş bir toplumsal dokuyu –kamu hizmetlerimizi, altyapımızı ve kolektif yaşamımızı– yeniden inşa etmek için devasa ölçekte yatırım yapılmasını gerektirir.
Burnham hükümetinin şu ana kadar attığı adımların birçoğu memnuniyet vericidir. Hazine ile dalaşmayı gerektirmeyen ancak halkın yanında olduğunuzun sinyalini veren hızlı kazanımları haneye yazdırmak, ilk günler için mantıklı bir yaklaşımmış gibi görünüyordu. İşçi Partisi’nin anketlerdeki istikrarlı yükselişi bunu yansıtıyor. Ancak kırk yıllık neoliberalizm, benzin fiyatlarının Google Haritalar güncellemeleriyle ya da yaşam maliyeti krizine karşı nefes alacak alanlar sağlayan önlemlerle son bulamaz.
Cesur ve tarihi bir teşhisin ardından parça parça önlemler getirmek siyasi açıdan sürdürülebilir değildir. ABD savaşlarından iklim krizine kadar, temel ihtiyaçları giderek daha da karşılanamaz hale getiren faktörler kontrolden çıkmıştır. Başbakanın çağrısında bulunduğu radikal eylem gerçekleşmezse, halkımızın ve topluluklarımızın hayatı hızla kötüleşmeye devam edecektir. Ve riskler yüksek kalmaya devam ediyor: Bu proje başarısız olursa bundan faydalanacak olan aşırı sağıktır.
Bu yüzden bütçe t