Robert Marsh, 2022 yılında Bilgisayar Bilimleri bölümünden mezun olduğunda, profesyonel iş dünyası adeta güllük gülistanlıktı. O dönemde sahip olduğu bilgiler o kadar revaçtaydı ki, kendi ifadesiyle "neredeyse her yerden iş görüşmesi ayarlayabiliyordum." Ancak bugün, iş arama süreci sürekli ve yıpratıcı bir mücadeleye dönüşmüş durumda. Pensilvanyalı 26 yaşındaki yazılım mühendisi, "Etrafımızdaki her şey kökten değişiyor. Artık çoğu mülakatta işverenlerin alt metninde yatan tutum şu soruya indirgeniyor: 'Sana gerçekten ihtiyacımız var mı?'"
Marsh, yapay zekanın iş piyasasını kademeli olarak ele geçirmesiyle yeni bir sanayi devriminin sonuçlarını bizzat yaşıyor. Financial Times'ın da belirttiği gibi, otomasyondan doğrudan etkilenen sektörlerde gençler için istihdam fırsatları azalmaya başlıyor. Sonuç olarak, birçok yeni mezun hayal kırıklığı ve öfke içinde. Birçok kişinin 'iş dünyası Armageddon'u' olarak öngördüğü kitlesel iş kaybı henüz gerçekleşmemiş olsa da, yeni teknoloji, geçmişte kariyerlerinin ilk basamağı olarak genç çalışanlara verilen çok sayıda görevi hızla bünyesine katıyor.
Marsh acı bir şekilde, "Kariyer beklentilerimin, gezegenin en zengin ve en zeki insanlarından oluşan kapalı, elit bir grup tarafından gasp edildiğini hissediyorum" diyor. "Tek istediğim huzurlu bir yaşam, iyi bir kariyer ve belki bir gün ev sahibi olabilmekti. Ancak tüm sistem, bunları asla elde edemememi sağlamak için kurulmuş gibi görünüyor."
Fırsatların daraldığı artık araştırma verileriyle de doğrulanıyor. Stanford Üniversitesi'ne göre, programlama ve muhasebe gibi yapay zekanın saldırısına doğrudan maruz kalan mesleklerde istihdam oranı, teknolojiden etkilenmeyen mesleklerdeki büyüme hızına kıyasla bugün %19 daha düşük. Uzmanlara göre ise bu sadece başlangıç.
Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı Direktörü Erik Brynjolfsson, "Şu anda piyasada çok gerçek bir şey yaşanıyor" diye açıklıyor. "Ekonomide buna 'madendeki kanarya' etkisi diyoruz; yani yaklaşan bir tehlikenin ilk uyarısı. Şimdilik bu etkiyi sadece belirli sektörlerde gözlemliyoruz ancak zaman geçtikçe bu fenomenin yayılacağını düşünüyorum."
Yapay zekanın hızlı gelişimi, sektörün önde gelen isimlerinin insanlık için taşıdığı risklere dair yüksek sesli uyarıları ve sürekli türeyen enerji yoğun veri merkezlerine karşı yerel toplulukların sert tepkileriyle birlikte kamuoyunun gündeminin merkezinde yer alıyor.
Ekonomik etkiye dair tahminler çoğalıyor ve farklılık gösteriyor. Anthropic şirketinin CEO'su Dario Amodei, geçtiğimiz yıl yapay zekanın giriş seviyesindeki beyaz yakalı çalışanların işlerinin yarısını potansiyel olarak yok edebileceği ve ABD'deki işsizliği önümüzdeki beş yıl içinde %10 ila %20 seviyelerine çıkarabileceği konusunda uyardı. Olası bir senaryoyu tanımlarken, "Kanser için bir tedavi bulunabilir, ancak..." diyerek sözlerini noktaladı.