Avrupa'daki topyekûn bir savaş küresel ticareti yok ederdi; Çin için ise öngörülebilir ekonomik alışveriş, ABD ile rekabetinde hâlâ temel araç konumunda. Analist Bartłomiej Kot, bu nedenle Pekin'in Putin'in eylemlerini kontrol altında tuttuğunu; çatışmanın cephede sürüncemede kalması gerektiğini ancak tüm kıtayı istikrarsızlaştıramayacağını söylüyor.
Aspen Institute CE Direktörü Bartłomiej Kot: Trump ekibi '24 saatte barış' oyununa dahil olduğundan beri gerçeklik; büyük bir gürültü, medya kirliliği ve sürekli yerinde saymaktan ibaret. Oslo'daki görüşmelerin sonucu, ABD-Ukrayna ilişkilerinde geçici bir yumuşama oldu. Putin ise 'iyi niyet' göstergesi olarak bir Amerikan rehinesini serbest bırakarak, Trump'a devam eden ara seçim kampanyasında iç politika malzemesi verdi. Devam eden görüşmelerde Ukrayna için güvenlik garantileri gibi vizyonlar detaylandırılsa bile, Rus tarafında bu savaşı bitirmek için gerçek bir irade hâlâ mevcut değil.
Moskova'nın tüm bu 'barışçıl' diplomasisi, zaman kazanmaya yönelik bir oyun ve Amerika ile Avrupa arasına kama sokma girişimidir. Rus diktatörü, Trump'ın devasa egosunu ustalıkla okşayarak ona bir etki gücü yanılsaması sunuyor. Üstelik Putin, Rusya'nın tıpkı eski günlerdeki gibi ABD ile birlikte dünyanın kaderini belirleyebilecek büyük bir güç olduğu hikayesini yaratıyor. Ne yazık ki, giderek daha fazla insanın buna inandığından endişeliyim. Bu retorik Rus tarafından, Trump'ın liberal dünya düzenini savunmaktan ziyade, güçlülerin dünyayı paylaştığı bir 'güçler konseri' hayali kurması nedeniyle de öne çıkarılıyor.
Bu durumda Trump tarafında dış politikadan ziyade iç ihtiyaçlara yönelik bir anlatı var. ABD Başkanı, bizzat başlattığı İran savaşı nedeniyle Amerika'da akaryakıt fiyatlarının dramatik şekilde artmasıyla büyük bir sorun yaşıyor. Bu yüzden Trump, suçu üzerine atabileceği birini acilen bulmak zorundaydı. Ukrayna'yı ve onun Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını seçti.
Avrupalıların bir mantra gibi tekrarladığı, savaşın kaderinin artık sadece Ukraynalılara ve onların savaşma iradesine bağlı olmadığı inancının aksine; savaş o kadar uzun sürdü ki, hem Kiev hem de Moskova büyük ölçüde müttefiklerine bağımlı hale geldi. Ukrayna savaşabilmek için Batı'nın silah ve para desteğine ihtiyaç duyarken, Rusya Çin'den ekonomik destek alıyor.
Ancak Çin, Rus emperyalizminin kayıtsız şartsız destekçisi değil. Durum küresel ölçekteki çıkarlarını desteklemediğinde Putin'i durdurabiliyorlar. Bunu daha önce, örneğin Temmuz 2026'da Rusya tekrar atom silahıyla tehdit etmeye başladığında görmüştük. Çinliler o zaman konuyu net bir şekilde ortaya koydular ve Rusya'ya atom silahı kullanımının kesinlikle dışlandığına dair bir uyarı verdiler.
Çin'in onayı olmadan bu savaş ne şiddetlenir ne de biter. 'İki kişi dövüşürken üçüncüsü kazanır' ilkesiyle hareket ediyorlar. Batı mühimmat depolarını tüketirken ve Rusya Pekin'in vasalı haline gelirken, Xi Jinping kârını sayıyor ve güçleniyor. Ancak bu Çin sinizminin de sınırları var.
Avrupa'da topyekûn bir savaş küresel ticareti yok ederdi. Çin için öngörülebilir ekonomik alışveriş, ABD ile rekabetinde hâlâ temel araçtır. Bu yüzden Pekin, Putin'in eylemlerini kontrol ediyor: Çatışma cephede sürünmeli ancak tüm kıtayı istikrarsızlaştırmamalı.
Rusya için mevcut, aylardır süren askıda kalma durumu bir pat değil; Batı'yı parçalamak için bir yakıttır. Putin, zamanın kendi lehine işlediğini çok iyi bildiği için diplomatik laf kalabalığını kasıtlı olarak uzatıyor. Kremlin, gerçek bir barışa ulaşmak yerine memnuniyetle...