Abu Dabi — Orta Doğu'daki çatışma, toksik bir miras bırakacak yeni bir ABD savaşına dönüşüyor.
Bombalar ve füzeler atmosfere ağır metaller ve zararlı kimyasallar saldı. ABD-İsrail ve İran saldırıları petrol tesislerini vurarak Tahran'ı yoğun siyah duman ve petrol yüklü yağmurlarla kaplayan yangınlara yol açtı; bu durum milyonlarca insanı uzun vadeli sağlık etkileri yaratabilecek kirliliğe maruz bıraktı.
Bu saldırılar aynı zamanda Basra Körfezi'ni de etkiliyor. Su yolundaki gemilere ve petrol altyapısına yönelik saldırılar, uzaydan görülebilen petrol sızıntılarına neden oldu.
Birleşik Arap Emirlikleri İklim Değişikliği ve Çevre Bakanlığı tarafından Perşembe günü yapılan açıklamaya göre, bir tankerden kaynaklanan sızıntı Umm Al Quwain Emirliği'ndeki plajları geçici olarak kapattı ve yetkililer çevresel etkileri kontrol altına almak için çalışıyor.
Sızıntının İran saldırılarıyla bağlantılı olup olmadığı doğrulanmadı, ancak bu durum dünyanın en hassas ve eşsiz deniz sistemlerinden biri olan Basra Körfezi'nin karşı karşıya olduğu büyük risklerin bir başka işareti.
Çatışma devam ederken uzmanlar daha geniş bir kirlilik krizi konusunda uyarıda bulunuyor.
Petrol kirliliğinde artış
Aylardır, Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasında petrol ve gaz için hayati bir nakliye rotası olan Hürmüz Boğazı'nda kargo gemileri ve petrol tankerleri hedef alınıyor.
Güney Florida Üniversitesi'nde bu savaşın etkilerini uzaktan analiz eden uydu oşinograflarından biri olan Brian Barnes, gemi darbelerinden çevresel hasara giden sürecin birçok vakada net bir şekilde görüldüğünü söyledi.
Barnes, "Hedef alınan bazı büyük gemilerin, darbe alanından yüzlerce kilometre uzağa uzanan uzun süreli duman ve sızıntı izleri bıraktığını görüyoruz" dedi.
Basra Körfezi uzun süredir petrol kirliliğinden muzdarip, ancak Barnes ve diğer bilim insanlarının çatışmaların yoğun olduğu Mart 2026 ile geçen yılın aynı dönemini karşılaştıran araştırmaları, keskin bir artış olduğunu gösteriyor.
Barnes, "Basra Körfezi bölgesinde, büyük bir çatışmanın olmadığı bir duruma kıyasla iki kat daha fazla yüzey petrolü görüyoruz" dedi.
Bununla birlikte, uydu görüntülerinin yalnızca suyun yüzeyinde ne olduğunu gösterebildiğini, kirliliğin boyutuna dair daha doğru bir resim sunacak olan petrolün kalınlığını gösteremediğini belirtti.
Çatışmalarla boğuşan su yoluna fiziksel erişimin sınırlı olması nedeniyle değerlendirilmesi daha zor olan şey, deniz yaban hayatı üzerindeki etkidir.
Dünyanın en eşsiz ekosistemlerinden biri
Basra Körfezi, yaşamla dolu bir ekosisteme ev sahipliği yapıyor. Körfez, çeşitli deniz kaplumbağası türlerine, yüzlerce balık türüne ve dünyanın en büyük ikinci dugong (deniz ineği) popülasyonuna ev sahipliği yapmaktadır.
Onlarca yıldır Basra Körfezi'ni inceleyen Nova Southeastern Üniversitesi profesörü Bernhard Riegl, "Dünyanın en büyük balina köpekbalığı topluluklarından biri, Katar ve İran'ın birleştiği Güney Pars petrol sahasının yakınında meydana geliyor" dedi.
Kumlu açık deniz adaları ve geniş deniz çayırı yatakları, Körfez'i yuvalama ve üreme için ideal bir habitat haline getiriyor. Geniş mangrov ormanları ve mercan resifi yapıları; yunuslar, deniz kuşları ve balina köpekbalıkları için korunaklı yuvalar oluşturuyor. Ancak geleneksel olarak üreme mevsimi olan bahar aylarında savaş şiddetleniyordu.