2025 yılının başından bu yana, Pakistan'ın ABD ile ilişkileri, yıllar süren karşılıklı hayal kırıklığının ardından yükselişe geçti. ABD neden bu sıfırlamayı tercih etti? Ve bu yakınlaşma kalıcı olacak mı? Tarihsel olarak Pakistan ve ABD, yalnızca çıkarları örtüştüğünde yakınlaşmışlardır. Amerika, Pakistan ile olan ilişkisini her zaman jeopolitik gündeminin belirli meselelerine dayalı, işlemsel bir çerçevede tutmayı tercih etmiştir.
İlişkilerdeki son yumuşama, küresel jeopolitiğin nasıl evrildiği bağlamında daha iyi anlaşılabilir. Artık ABD liderliğindeki tek kutuplu bir dünya yok. Bu yüzyılın şafağından bu yana, ABD uzak ve uzun süreli savaşlarla meşgulken, birçok yeni güç merkezi ortaya çıktı. Amerika'nın rakiplerini bastırmak için askeri gücüne olan aşırı güveni, ülkenin küresel itibarını ciddi şekilde zedeledi.
Küresel güç siyasetinin bu evrilen geometrisi içine, transatlantik ittifakını sarsan, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı savaşına verdiği desteği geri çeken ve Amerika'nın Çin ile ilişkilerini istikrara kavuşturmaya çalışan Donald Trump girdi. Ancak, hiçbir şey Amerika'nın iç ve dış itibarını, yakın zamandaki ABD-İran savaşı kadar zayıflatmadı.
Pakistan-ABD ilişkilerine gelince, üç gelişme son dönemdeki yumuşamaya katkıda bulunmuş gibi görünüyor. Birincisi, Pakistan'ın terörle mücadeledeki rolüdür. Mart 2025'te Başkan Trump, Kongre'deki 'Birliğin Durumu' konuşmasında, ABD'nin Afganistan'dan çekilmesinin arifesinde Kabil'deki bir bombalı saldırının beynini yakaladığı için Pakistan'a teşekkür etti. Daha sonra, Centcom şefi General Michael Kurilla, Kongre'ye Pakistan'ı 'terörle mücadele dünyasında olağanüstü bir ortak' olarak tanımladı. Haziran 2025'te Trump, Pakistan Genelkurmay Başkanı'nı Beyaz Saray'da öğle yemeğinde ağırladı ve Ağustos ayında BLA (Belucistan Kurtuluş Ordusu), ABD tarafından terör örgütü olarak tanımlandı.
Üç gelişme son dönemdeki yumuşamaya katkıda bulunmuş gibi görünüyor.
İkincisi, ABD, dünyanın geri kalanı gibi, Pakistan'ın Mayıs 2025'te Hindistan'ın saldırganlığına karşı kararlı bir şekilde karşı koyduğunu gördü. ABD, 10 Mayıs'ta bir ateşkes için arabuluculuk yaptı. Pakistan, Amerika'nın olumlu rolünü kabul etti. Öte yandan Yeni Delhi, Hindistan'ın kendisi ABD'den ateşkes sağlamasını istemesine rağmen, Trump'ın rolünü kabul etme konusunda isteksiz davrandı.
Üçüncüsü, Pakistan'ın son ABD-İran çatışmasındaki arabuluculuk rolü, Washington'ı Pakistan'ın bölgede istikrar sağlayıcı bir güç olarak oynadığı önemli rol konusunda ikna etti.
Bu arada, Amerika'nın Hindistan'a olan güvensizliği derinleşti; çünkü Hindistan, ABD yaptırımlarını görmezden gelerek Rus petrolü satın aldı ve Çin'i dengelemek için ABD ortağı gibi davranırken Çin ile ekonomik bağlarını sürdürdü. Amerika artık Hindistan'ın Çin'e karşı güvenilir bir denge unsuru olabileceğine ikna olmuş değil.
Bu sıfırlama, Pakistan'ın diğer önemli ilişkilerini nasıl etkileyecek? İslamabad'ın Pekin ile olan yakın bağları Washington tarafından bilinmiyor değil. Çin liderliği de Çin-Pakistan ilişkilerinin stratejik doğasının gayet farkında. İş birliği ve çatışmanın bir arada var olduğu bir çağda, Pakistan'ın hem Çin hem de ABD ile kendi ulusal çıkarlarına dayalı, karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler sürdürmek için geniş bir alanı var.
Hindistan, Pakistan'ın ABD ile ilişkilerindeki yükselişten ve Pakistan'ı diplomatik olarak izole etme konusundaki kendi başarısızlığından dolayı rahatsız. Afganistan'a gelince, ABD, ülke dünya teröristleri için güvenli bir liman olma eşiğinde olmasına rağmen, oraya karşı herhangi bir ilgi göstermedi. ABD ayrıca, Pakistan'ın hem İran hem de Suudi Arabistan ile ilişkilerinde her zaman koruduğu hassas dengenin de farkında.
Pakistan, işlemsel olsa bile, ABD ile ilişkilerindeki bu sıfırlamayı nasıl kullanmalı?