Fransa'daki öğrenci protestolarının ilk günlerinde, ana akım Batı medyası protestocuların kötü okul tesisleri ve azalan kaynaklar hakkındaki iddialarını olduğu gibi kabul etti. Ancak şiddet ülke geneline ve bazı Avrupalı komşularına yayıldığında, insanlar daha derin nedenlerin rol oynayıp oynamadığını sorgulamaya başladılar.
Solcular, Ukrayna'daki savaşla bağlantılı yaşam maliyeti baskılarından, özellikle gençler arasındaki artan işsizliğe kadar uzanan sosyal sorunları suçluyor. Sağcı eleştirmenler ise İslamcıları, antifaşistleri, radikal çevrecileri ve elbette göçmenleri sorumlu tutuyor.
Financial Times'ta yer alan bir haberde şu ifadeler yer aldı: "AB düzenleyicileri, Fransa'daki ayaklanmalar ve diğer Avrupa ülkelerindeki şiddet ve yağma olayları etrafındaki olası dış müdahaleleri ve dezenformasyon kampanyalarını inceliyor. Güvenlik yetkililerine göre, daha önceki dezenformasyon kampanyalarıyla bağlantılı Rusya yanlısı ve aşırı sağcı sosyal medya hesapları, daha fazla kaos yaratmak amacıyla şiddet içerikli videolar yaydı. Uzmanlar, İran ve Cezayir'in de bazı mesajların arkasında olduğundan şüphelenildiğini belirtti."
Avrupa'da gelişen huzursuzlukları takip ederken, bunların 2019'da Hong Kong'da yaşanan hükümet karşıtı ayaklanmalarla ne kadar yakından paralellik gösterdiğini görmek şaşırtıcı. Bu tür kitlesel rahatsızlıkların neredeyse her zaman, altta yatan sosyal huzursuzluklar ve uzun süredir devam eden şikayetler dahil olmak üzere birçok nedeni vardır. Tek bir nedensel faktör yoktur, belki sadece tek bir tetikleyici vardır.
Hong Kong'da tetikleyici, önerilen bir suçluların iadesi yasa tasarısıydı. Protestolar daha sonra acil demokratik geçiş taleplerine dönüştü. Ben ve diğer pek çok kişi, yabancı hükümetlerin ve yarı-hükümet kuruluşlarının müdahalesini kapsamlı bir şekilde belgeledik. Aktörler arasında ABD Kongresi, ABD Ulusal Demokrasi Vakfı (NED), Ulusal Demokratik Enstitü (NDI), ABD Küresel Medya Ajansı ve Açık Teknoloji Fonu yer alıyordu.
Aslında, derinlemesine araştırmamıza bile gerek kalmadı. Yaptıkları işten oldukça gurur duyuyorlardı; hatta bazıları, ilk Trump yönetimi tarafından yapılan fon kesintileri nedeniyle çalışmalarına devam edemediklerini Kongre'de ifade etmişlerdi.
Bugün bile, birçok Batı medya kuruluşu hala bunun tamamen demokrasi için bir mücadele olduğunu ve daha sonra ulusal güvenlik yasasıyla bastırıldığını iddia etmeye devam ediyor.
2019 ayaklanmalarında demokratik taleplerin önemli bir rol oynadığını inkar etmiyorum. Ancak bunlar tek veya temel neden değildi; tıpkı lise öğrencilerini ilk başta sokaklara döken şeyin kötü tesisler olması gibi, Fransa'da tanık olduğumuz sosyal çöküşü sadece bu tesislerle açıklayamayacağımız gibi.
Buna rağmen ana akım Batı medyası, Batı dışı ülkelerde kitlesel huzursuzluk patlak verdiğinde içgüdüsel olarak tek boyutlu açıklamalara, genellikle de demokrasi mücadelesine (bunu nasıl tanımlarlarsa tanımlasınlar) başvuruyor. Ancak benzer çöküşler müttefik veya dost ülkelerde yaşandığında, nüanslara ve daha derin sosyal analizlere izin veriyorlar.
Bunun bir nedeni elbette, o diğer toplumlar hakkındaki basit cehalettir. "Demokrasi", hakkında hiçbir şey bilmediğiniz dost olmayan bir ülke hakkında köşe yazısı yazmanız gerektiğinde kullanılan her duruma uygun bir açıklamadır.
Geçenlerde, moderatörün profesyonel uzmanlardan Xi Jinping dışında yaşayan iki Çinli ismini daha söylemelerini istediği ve hepsinin bunu yapmakta zorlandığı eğlenceli bir Fransız TV haber programı izledim. Bu, başkanlık yarışındayken yabancı liderleri tanımlayamadığı için utanç verici duruma düşen George W. Bush'u hatırlattı. Ukrayna da bu açıdan Hong Kong'a benziyordu. 2014'teki sözde Maidan devrimi Batı'da, özellikle şimdi, demokratik bir devrim olarak görülüyor. Takip eden hükümetlerin...