KUDÜS: Bu hafta yeniden seçilmeye hazırlanan Başbakan Binyamin Netanyahu, İsrail'in ekonomisini olası uluslararası yaptırımlardan korumak için kripto para kullanabileceğini öne sürmesinin ardından ekonomistlerin ve siyasi rakiplerinin eleştirilerini üstüne çekiyor.
Cuma günü İsrail’in Kanal 10 televizyonuna verdiği röportajda Netanyahu, İsrail’e yönelik daha geniş çaplı yaptırımların uygulanacağı bir senaryoya hazırlandığını söyledi.
Geçtiğimiz ay İngiltere, Fransa ve Kanada, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim yerlerinden yapılan ithalatı bloke edeceklerini duyurmuştu; bu hamle, İsrail’in yerleşim politikasını hedef alan ve geleneksel müttefikleri arasındaki artan diplomatik izolasyonunun altını çizen bir dizi eylemin en sonuncusu oldu.
Netanyahu, “Yaptırımlar olabilir, bankalara yaptırımlar gelebilir, bu yüzden baypas (delme) ekonomisi kurmanız gerekir” dedi ve ekledi: “Biliyorsunuz, (yaptırımları) baypas edebilecek para birimleri var. Biz de bunun üzerinde çalışıyoruz.”
Kripto para birimini kastedip etmediği sorulduğunda Netanyahu, “Çok doğru, çok doğru” yanıtını verirken, blok zinciri teknolojisinin de bir diğer ihtimal olduğunu sözlerine ekledi.
Bu açıklamalar, İsrail Merkez Bankası’ndan nadir görülen bir azarlamayla karşılandı; banka, kripto para birimlerinin yaptırımları delme yolu olamayacağını ve siyasi liderlerin bu tür önlemleri gereksiz kılacak politikalara odaklanması gerektiğini belirtti.
Açıklamada, “İsrail ekonomisi için doğru rota, ana ticaret ortaklarımızla ekonomik ilişkilerimizi korumak, yaptırımları ve bunların ekonomiye olumsuz etkilerini önlemeye odaklanmaktır” denildi.
Netanyahu Pazar günü sicilini savunmaya devam ederek seçmenleri kendisini desteklemeye çağırdı ve kendisi ile ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın yöneticilerini devirmek için birlikte çalışacakları iki yılı daha olduğunu söyledi.
Pazar günü, aralarında eski Merkez Bankası yetkilileri, eski merkez bankası başkanı Jacob Frenkel ve birkaç Nobel ödüllünün de bulunduğu 100'den fazla ekonomist, Netanyahu'nun teklifinden duydukları endişeyi dile getiren bir mektup imzaladı. Ekonomistler, bu durumun işsizliğin artmasına, yabancı yatırımların düşmesine ve İsrail'in dünyadaki ekonomik duruşunun çökmesine yol açacağını belirtti.
Mektupta, “Güney Afrika, İran ve Rusya gibi benzer yaptırımlara maruz kalan ülkelerde gördüğümüz gibi, İsrail vatandaşlarının yaşam standartları çarpıcı biçimde düşecek ve devletin güvenliğini finanse etme ve kendini düşmanlarına karşı savunma yeteneği ağır darbe alacak” ifadelerine yer verildi. “Netanyahu, bilinçli olarak İsrail Devletini boykot ve uluslararası ekonomik izolasyona sürüklemektedir ve İsrail ekonomisine sunabildiği tek şey, suç örgütlerinde kabul gören ve en ufak bir faydası olmayacak şaşırtıcı bir çözümdür.”
Netanyahu’nun Salı günkü seçimdeki ana rakibi Gadi Eisenkot, kripto planını “delilik” olarak nitelendirdi ve “BibiCoin politikası”nın şirketleri yurt dışına kaçıracağından ve ulusal güvenliği zayıflatacağından korktuğunu söyledi.
Muhalefet lideri Yair Lapid ise, “Netanyahu rayından çıktı... Seçimlerden önce İsrail vatandaşlarına, Rusya ve İran'da olduğu gibi bir saat ekmek kuyruğunda bekleyeceklerini vaat ediyor” dedi.
Kamuoyu yoklamaları, Netanyahu’nun iktidar koalisyonunun veya muhalefet ittifakının parlamentoda bir hükümet çoğunluğu sağlayamamasıyla birlikte seçimlerde potansiyel bir çıkmaza işaret ediyor.